Pierwsze oznaki szansy na zako\u0144czenie pandemii wla\u0142y w nas chwilow\u0105 nadziej\u0119 na powr\u00f3t do wzgl\u0119dnej normalno\u015bci. Informacje o konflikcie zbrojnym szybko t\u0119 nadziej\u0119 wyhamowa\u0142y. Jak sobie radzi\u0107 z narastaj\u0105cym poczuciem l\u0119ku, kt\u00f3ry utrudnia nam codzienne funkcjonowanie?<\/p>\n\n\n\n
Ostatnie dwa lata mocno da\u0142y nam si\u0119 wszystkim we znaki. Niejednokrotnie odczuwamy d\u0142ugofalowe skutki pandemii, kt\u00f3ra przecie\u017c wci\u0105\u017c nie min\u0119\u0142a. O ile wirus, niewidzialny wr\u00f3g, powodowa\u0142 poczucie z\u0142o\u015bci i bezradno\u015bci, o tyle realne zagro\u017cenie pochodz\u0105ce od cz\u0142owieka, powoduj\u0105cego konflikt zbrojny, jest dla nas jeszcze bardziej obci\u0105\u017caj\u0105ce. Zm\u0119czeni izolacj\u0105 i silnym l\u0119kiem o zdrowie w\u0142asne i bliskich, czujemy si\u0119 wyzuci z zasob\u00f3w. Trudno si\u0119 dziwi\u0107: w stanie zagro\u017cenia trwamy ju\u017c od dawna. Tyle \u017ce obrazy bombardowanych miast, kt\u00f3re ogl\u0105damy nieomal na \u017cywo w r\u00f3\u017cnych kana\u0142ach informacyjnych, dla naszego uk\u0142adu nerwowego stanowi\u0105 dodatkowe obci\u0105\u017cenie.
To, co nazywamy stresem, to aktualnie koktajl emocji:<\/p>\n\n\n\n
Dodatkowo liczenie na stabilizacj\u0119 w warunkach wojny to bolesna iluzja. Nie wiemy, ile potrwa czas zagro\u017cenia. Nie wiemy, jak\u0105 skal\u0119 konflikt osi\u0105gnie. Opr\u00f3cz tego blisko\u015b\u0107 wydarze\u0144 r\u00f3wnie\u017c pot\u0119guje poczucie zagro\u017cenia i poczucie l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n
U wielu z nas nadmierny stres mo\u017ce si\u0119 objawia\u0107 nag\u0142ymi objawami ze strony cia\u0142a, czyli somatycznymi, ale tak\u017ce bezsenno\u015bci\u0105, rozdra\u017cnieniem, niemo\u017cno\u015bci\u0105 skupienia czy wahaniami nastroju. Inne symptomy stresu to r\u00f3wnie\u017c problemy z oddychaniem, zastyganie, odcinanie si\u0119 od emocji, obezw\u0142adniaj\u0105ce poczucie bezradno\u015bci, przymus zajmowania si\u0119 czym\u015b nieustannie i powtarzanie mechaniczne niekt\u00f3rych czynno\u015bci. Je\u015bli tego typu objawy nadmiernego stresu nie pozwalaj\u0105 nam funkcjonowa\u0107, nie warto odk\u0142ada\u0107 wizyty u psychoterapeuty lub psychiatry na p\u00f3\u017aniej. Je\u015bli jednak czujemy, \u017ce chcemy najpierw spr\u00f3bowa\u0107 sobie samemu pom\u00f3c, podpowiadamy, jak zapewni\u0107 sobie samemu dora\u017an\u0105 pomoc.<\/p>\n\n\n\n
Wr\u00f3\u0107 do cia\u0142a<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nasze emocje zaczynaj\u0105 si\u0119 w ciele. To ono daje nam pierwsze sygna\u0142y. Cia\u0142o daje nam gwarancj\u0119 prawdy \u2013 nigdy nie k\u0142amie. Przyspieszony oddech, inna ni\u017c zwykle praca serca, sucho\u015b\u0107 w ustach, rozbiegane my\u015bli, dr\u017cenie r\u0105k, b\u00f3l \u017co\u0142\u0105dka, problemy ze snem \u2013 to wszystko objawy somatyczne, czyli objawy p\u0142yn\u0105ce z cia\u0142a, kt\u00f3re mog\u0105 wskazywa\u0107, \u017ce jeste\u015bmy w stresie – niepokoju. Przyjrzyj si\u0119 swojemu cia\u0142u, spr\u00f3buj okre\u015bli\u0107, w kt\u00f3rej jego cz\u0119\u015bci lokalizuje si\u0119 dyskomfort. Po\u0142\u00f3\u017c r\u0119k\u0119 tam, gdzie czujesz napi\u0119cie i wyobra\u017a sobie, \u017ce \u201eoddychasz w to miejsce\u201d. Obejmij si\u0119 ramionami \u2013 albo znajd\u017a kogo\u015b, do kogo mo\u017cesz si\u0119 przytuli\u0107.<\/p>\n\n\n\n Oddychaj<\/strong><\/p>\n\n\n\n Oddech jest naszym pierwszym ko\u0142em ratunkowym, to on oddzia\u0142uje na ca\u0142e nasze cia\u0142o i w chwilach napi\u0119cia niesie pomoc. Kiedy czujemy, \u017ce ogarniaj\u0105 nas katastroficzne my\u015bli i silny l\u0119k, warto uchwyci\u0107 si\u0119 oddychania. Obserwujmy, jak powietrze nape\u0142nia nasze p\u0142uca, jak pracuje nasza przepona, jak unosi si\u0119 klatka piersiowa i jak powietrze j\u0105 opuszcza. Jedn\u0105 z technik oddechowych wykorzystywanych przez jogin\u00f3w do uspokojenia t\u0119tna, jest technika 4-7-8. Rozpoczynamy od 4-sekundowego wdechu nosem. Nast\u0119pnie przez 7 sekund zatrzymujemy je w sobie, a potem przez 8 \u2013 wypuszczamy. Je\u015bli zatrzymywanie oddechu jest za trudne, warto skupi\u0107 si\u0119 tylko na tym, \u017ceby wydech by\u0142 d\u0142u\u017cszy ni\u017c wdech. Ta technika uspokaja nasz nerw b\u0142\u0119dny, czyli struktur\u0119 odpowiedzialn\u0105 za najbardziej pierwotne reakcje uk\u0142adu nerwowego (uciekaj albo walcz). Cykl dobrze powt\u00f3rzy\u0107 kilka razy. Znane i dosy\u0107 skuteczne jest r\u00f3wnie\u017c mantrowanie \u2013 wydychanie powietrza przy jednoczesnym wydawaniu niskiego d\u017awi\u0119ku. Do \u0107wicze\u0144 oddechowych mo\u017cna wykorzysta\u0107 dost\u0119pne aplikacje, kt\u00f3re poprowadz\u0105 nas w \u0107wiczeniach i dodatkowo odmierz\u0105 nam odpowiedni czas, \u017ceby wykona\u0107 \u0107wiczenie prawid\u0142owo.<\/p>\n\n\n\n Uziemiaj si\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sta\u0144 boso na dywanie albo pod\u0142odze. Dok\u0142adnie przeskanuj, jak ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 stopy przylega do pod\u0142o\u017ca. Poczuj, czy na obu stopach stoisz tak samo, czy na jednej opierasz si\u0119 mocniej, a na drugiej mniej. Wybierz z otoczenia 5 przedmiot\u00f3w o tym samym kszta\u0142cie, 5 w tym samym kolorze, 5 o tej samej fakturze. Sp\u00f3jrz na swoje otoczenie \u201ena nowo\u201d i staraj si\u0119 je opisa\u0107 (nawet na g\u0142os), jakby\u015b je widzia\u0142\/-a po raz pierwszy. W obszarze uziemiania pomaga r\u00f3wnie\u017c po\u0142o\u017cenie na ramionach ci\u0119\u017ckiego koca albo przyci\u015bni\u0119cie ud np. wa\u0142kiem do jogi, ksi\u0105\u017ckami albo czym\u015b, co pozwoli nam poczu\u0107 ci\u0119\u017car i jednoczesny kontakt z ziemi\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nazwij emocje<\/strong><\/p>\n\n\n\n Powiedzenie, \u017ce jeste\u015bmy zestresowani, to nieco za ma\u0142o. Nazywanie emocji przynosi nam ulg\u0119, poszerza nasz kontakt z rzeczywisto\u015bci\u0105, sprowadza do \u201etu i teraz\u201d. Mamy do dyspozycji ca\u0142y wachlarz emocji: gniew, nadmierny stres, w\u015bciek\u0142o\u015b\u0107, strach, smutek, a nawet poczucie winy, rozpacz, czy najtrudniejsze dla wielu: poczucie bezradno\u015bci i poczucie l\u0119ku. Kiedy nazwiemy po imieniu to, co si\u0119 w nas dzieje, sami sobie dajemy wgl\u0105d w nasze odczucia. Nazwij emocje w\u0142asnymi s\u0142owami, mo\u017cesz im r\u00f3wnie\u017c nada\u0107 kszta\u0142t i wyobrazi\u0107 sobie jako przedmioty albo obiekty. Nazwanie emocji sprawia, \u017ce obni\u017ca si\u0119 w nas poziom tzw. empatycznego niepokoju \u2013 czyli moment, w kt\u00f3rym nasi\u0105kamy emocjami innych i nie rozr\u00f3\u017cniamy, kt\u00f3re nale\u017c\u0105 do nas.<\/p>\n\n\n\n Warto r\u00f3wnie\u017c skierowa\u0107 swoje my\u015bli w kierunku urealnienia: czy strach, kt\u00f3ry odczuwam, jest realny? Postarajmy si\u0119, na tyle, na ile to mo\u017cliwe, oddzieli\u0107 fakty od my\u015bli i emocji. Oce\u0144my realnie nasz\u0105 sytuacj\u0119: je\u015bli jeste\u015bmy w domu albo w pracy, towarzyszy nam kto\u015b bliski, \u0142atwo stwierdzi\u0107, \u017ce poczucie bezpiecze\u0144stwa mamy na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d lokalizowanych emocji warto r\u00f3wnie\u017c zauwa\u017cy\u0107 te jak najbardziej pozytywne: wdzi\u0119czno\u015b\u0107, wzruszenie, rado\u015b\u0107 i poruszenie. My\u015blenie komplementarne bywa dla wielu \u017ar\u00f3d\u0142em ukojenia: w morzu przemocy zauwa\u017camy jednak mn\u00f3stwo podnosz\u0105cych na duchu postaw, obraz\u00f3w i informacji. Skupiajmy si\u0119 na tych, kt\u00f3re buduj\u0105 nasze zasoby. Nie wybiegajmy zanadto my\u015blami w przysz\u0142o\u015b\u0107: skupiajmy si\u0119 na obecnej chwili.<\/p>\n\n\n\n Wyloguj si\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jedn\u0105 z nowoczesnych form wojny hybrydowej jest wojna informacyjna. Od pocz\u0105tku agresji Rosji na Ukrain\u0119 obserwujemy eskalacj\u0119 zjawiska fake news\u00f3w. Informacje czerpiemy z wielu \u017ar\u00f3de\u0142: kompulsywnie scrollujemy wiadomo\u015bci w internecie i social mediach, przeplatamy to informacjami z telewizji, czytamy gazety, s\u0142uchamy radia, podcast\u00f3w i komentarzy publicyst\u00f3w. Wszyscy komentuj\u0105cy, tak jak my, chcieliby wiedzie\u0107, co si\u0119 wydarzy \u2013 ale to niemo\u017cliwe. Przedawkowanie informacji skutkuje w wi\u0119kszo\u015bci tym, \u017ce czujemy si\u0119 przeci\u0105\u017ceni, a objawy narastaj\u0105cego silnego l\u0119ku staj\u0105 si\u0119 jeszcze bardziej niezno\u015bne.<\/p>\n\n\n\n To wa\u017cne, \u017ceby mie\u0107 orientacj\u0119 w bie\u017c\u0105cej sytuacji, ale nie musimy \u015bledzi\u0107 informacji na bie\u017c\u0105co. Mo\u017cemy wyznacza\u0107 bloki czasowe dla wiadomo\u015bci. Na tyle, na ile to mo\u017cliwe, ustalmy np. pras\u00f3wk\u0119 przed po\u0142udniem. Wieczorny zastrzyk trudnych emocji zwi\u0105zanych z konfliktem zbrojnym mo\u017ce istotnie wp\u0142yn\u0105\u0107 na jako\u015b\u0107 naszego snu. Chodzi tu nie tylko o ilo\u015b\u0107 przekazywanych negatywnych wiadomo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c oddzia\u0142ywanie b\u0142\u0119kitnego \u015bwiat\u0142a pochodz\u0105cego z ekran\u00f3w. Nadmierne karmienie m\u00f3zgu odblaskiem ekranu wp\u0142ywa na wydzielanie melatoniny i neuroprzeka\u017anik\u00f3w \u2013 dozujmy informacje rozs\u0105dnie i nie w nadmiarze. Skupiajmy si\u0119 na sprawdzonych \u017ar\u00f3d\u0142ach, kilkukrotnie potwierdzonych, ufajmy du\u017cym i renomowanym redakcjom. W sytuacji wojny dezinformacja jest jednym z narz\u0119dzi walki. Co prawda nawet najlepszym korespondentom zdarzaj\u0105 si\u0119 wpadki i b\u0142\u0119dy, ale przefiltrowane przez agencje informacyjne \u2013 staj\u0105 si\u0119 bardziej rzetelne i skondensowane.<\/p>\n\n\n\n Id\u017a na spacer<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie spos\u00f3b sp\u0119dza\u0107 wi\u0119kszo\u015bci dnia przed ekranem, karmi\u0105c si\u0119 na zmian\u0119 prac\u0105 i trudnymi doniesieniami ze \u015bwiata. Codzienne spacery wp\u0142ywaj\u0105 nie tylko na nasze zdrowie, ale pozwalaj\u0105 nam si\u0119 regulowa\u0107 i realnie oceni\u0107, czy potrzebujemy faktycznie interwencji psychiatry lub psychoterapeuty.<\/p>\n\n\n\n W Skandynawii spacery przepisuje si\u0119 na recept\u0119 \u2013 ruch i natlenienie wp\u0142ywaj\u0105 na nasz\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 psychofizyczn\u0105. Na spacery warto wybiera\u0107 si\u0119 w miejsca przyjemne, pozbawione ha\u0142asu, najlepiej jak najdalej od miasta. Przyjrzyj si\u0119 krajobrazowi wok\u00f3\u0142, skup si\u0119 na tym, jak wygl\u0105da przyroda. Wyostrz zmys\u0142y i czerp z tego przyjemno\u015b\u0107: czy s\u0142yszysz ptaki, wiatr, a morzu szum rzeki? Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119, jak pachnie powietrze. Mo\u017cesz zabra\u0107 ze sob\u0105 na przyk\u0142ad kijki do nordic walking albo wybra\u0107 na powietrzu aktywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra Ci s\u0142u\u017cy. Obcowanie z drzewami albo obserwacja przyrody w parku pomaga nam si\u0119 ugruntowa\u0107 w rzeczywisto\u015bci. Powszechnie stosowan\u0105 metod\u0105 regeneracji w Japonii jest \u201eShinrin-yoku”, czyli „le\u015bna k\u0105piel”. Badacze japo\u0144scy wykazali, \u017ce u os\u00f3b, kt\u00f3re sp\u0119dza\u0142y w lesie nieco ponad kwadrans, zanotowano ni\u017cszy poziom hormonu stresu ni\u017c u tych os\u00f3b, kt\u00f3re wystawione by\u0142y na oddzia\u0142ywanie obszar\u00f3w miejskich. Spacer wzmacnia nasze mi\u0119\u015bnie, poprawia natlenienie, usprawnia my\u015blenie, a przede wszystkim odcina nas od \u017ar\u00f3d\u0142a chaosu informacyjnego i nadmiernych bod\u017ac\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Medytuj<\/strong><\/p>\n\n\n\n Badania naukowe potwierdzaj\u0105, \u017ce 30 minut medytacji przez 8 tygodni zmienia nasz m\u00f3zg, pozwala wytwarza\u0107 nowe \u015bcie\u017cki neuronalne, poprawia pami\u0119\u0107, usprawnia procesy uczenia. Zaobserwowano, \u017ce medytacja sprzyja\u0142a pozytywnej emocjonalno\u015bci i r\u00f3wnowadze emocjonalnej. Je\u015bli siedzenie z zamkni\u0119tymi oczami na pocz\u0105tku wydaje Ci si\u0119 za trudne, wybierz kilka przedmiot\u00f3w, np.: rodzynki, kamyki, p\u0142atki kwiat\u00f3w. Przygl\u0105daj im si\u0119 dok\u0142adnie, sprawdzaj, jak\u0105 maj\u0105 struktur\u0119, zapach i smak. Przy\u0142\u00f3\u017c przedmiot do ucha i sprawd\u017a, jaki wydaje d\u017awi\u0119k. Ju\u017c kilka minut takiej aktywno\u015bci dziennie znacznie obni\u017cy poziom niepokoju w naszych o\u015brodkach centralnych m\u00f3zgu. Medytacja ma r\u00f3wnie\u017c pozytywny wp\u0142yw na zdrowie psychiczne.<\/p>\n\n\n\n Po\u0107wicz<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u0106wiczenia fizyczne nie tylko dobrze robi\u0105 naszym mi\u0119\u015bniom i uk\u0142adowi szkieletowemu \u2013 oddzia\u0142uj\u0105 r\u00f3wnie\u017c na nasze m\u00f3zgi. Badania naukowe wykaza\u0142y, \u017ce po ok. 21 minutach \u0107wicze\u0144 fizycznych dochodzi do obni\u017cenia poziomu do\u015bwiadczanego l\u0119ku. Regularna aktywno\u015b\u0107 fizyczna przeciwdzia\u0142a nie tylko l\u0119kowi, ale r\u00f3wnie\u017c zaburzeniom nastroju. D\u0142ugofalowo wp\u0142ywa na nasz og\u00f3lny dobrostan \u2013 bez wzgl\u0119du na wiek. Istniej\u0105 liczne dowody naukowe na to, \u017ce \u0107wiczenia fizyczne, odpowiednio dobrane, znacznie poprawiaj\u0105 nasz\u0105 kondycj\u0119, a przy okazji wzmacniaj\u0105c odporno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Trzymaj rytm<\/strong><\/p>\n\n\n\n Rytua\u0142y i rutyny s\u0105 bardzo wa\u017cne \u2013 pomagaj\u0105 naszej g\u0142owie budowa\u0107 pewn\u0105 przewidywalno\u015b\u0107 zdarze\u0144 i panowanie nad tym, jak wygl\u0105da nasz dzie\u0144 i co b\u0119dzie nas spotyka\u0142o. Zjedzmy \u015bniadanie o tej samej godzinie, dbajmy o codzienny rozk\u0142ad dnia \u2013 na tyle sta\u0142y, na ile to mo\u017cliwe. Przestrzegajmy w miar\u0119 regularnego rozk\u0142adu dnia \u2013 pomaga on naszemu cia\u0142u uchwyci\u0107 si\u0119 tego, co daje mu spok\u00f3j. Jedz posi\u0142ki regularnie i staraj si\u0119 cia\u0142u dostarcza\u0107 dobrych sk\u0142adnik\u00f3w mineralnych, z kt\u00f3rych b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 czerpa\u0107 sk\u0142adniki od\u017cywcze. Pij r\u00f3wnie\u017c du\u017co wody \u2013 odpowiednio nawodniony organizm lepiej dzia\u0142a, a przekaz mi\u0119dzy kom\u00f3rkami nerwowymi przebiega bez zak\u0142\u00f3ce\u0144. Dziennie powinno si\u0119 wypija\u0107 co najmniej 1,5 litra p\u0142yn\u00f3w. Ju\u017c ma\u0142e braki mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenie gospodarki mineralno-wapniowej. To znacznie obni\u017ca nasz\u0105 odporno\u015b\u0107 m.in. na infekcje bakteryjne i wirusowe.<\/p>\n\n\n\n W\u0142asne ko\u0142a ratunkowe<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy jest najlepszym specjalist\u0105 od samego siebie. Wszyscy mamy swoje sprawdzone sposoby na samoregulacj\u0119 i radzenie sobie z poczuciem l\u0119ku. Jednemu pomagaj\u0105 biegi po osiedlu, innemu spacer po lesie, kto\u015b inny wybierze si\u0142owni\u0119 albo s\u0142uchanie muzyki. Niekt\u00f3rym przynosz\u0105 uspokojenie mechaniczne, rutynowe dzia\u0142ania: sprz\u0105tanie, prasowanie, pieczenie. Je\u015bli seriale pomagaj\u0105 Ci oderwa\u0107 si\u0119 od rzeczywisto\u015bci \u2013 ogl\u0105daj je bez wyrzut\u00f3w sumienia. Podobnie czytanie czy ciep\u0142a k\u0105piel albo spotkanie z przyjaci\u00f3\u0142mi. Relacje mi\u0119dzyludzkie pozwalaj\u0105 nam od wiek\u00f3w przetrwa\u0107 \u2013 pozosta\u0144my w kontakcie z naszymi bliskimi, m\u00f3wmy im, \u017ce s\u0105 dla nas wa\u017cni, dzielmy si\u0119 nasz\u0105 codzienno\u015bci\u0105 i drobnymi rzeczami. Odgrywa to r\u00f3wnie\u017c bardzo wa\u017cn\u0105 rol\u0119 dla zdrowia psychicznego.<\/p>\n\n\n\n Wolontariat<\/strong><\/p>\n\n\n\n Niesienie dobra zawsze pomaga nam \u0107wiczy\u0107 poczucie sprawstwa i celu. W najbli\u017cszym otoczeniu sprawd\u017a, gdzie mo\u017cesz skierowa\u0107 swoj\u0105 uwag\u0119 i udzieli\u0107 komu\u015b pomocy. Nie musi ona by\u0107 bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z konfliktem, kt\u00f3ry aktualnie dotyczy naszych s\u0105siad\u00f3w, ale oczywi\u015bcie mo\u017ce. Zaanga\u017cuj si\u0119 w dzia\u0142ania, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 ponad Twoje si\u0142y \u2013 obecnie musimy odpowiednio rozk\u0142ada\u0107 akcenty i pami\u0119ta\u0107 o swoich potrzebach. Czasami zakupy zrobione starszej s\u0105siadce albo odprowadzenie dziecka znajomych do szko\u0142y mog\u0105 da\u0107 nam poczucie bycia dostrze\u017conym i potrzebnym.<\/p>\n\n\n\n Oce\u0144, czy masz w sobie zasoby, \u017ceby pospieszy\u0107 innym z pomoc\u0105. Je\u015bli czujesz os\u0142abienie, wstrzymaj si\u0119 z dzia\u0142aniami pro bono. W akcji ratowania najwa\u017cniejszy jest ratownik \u2013 je\u015bli on opadnie z si\u0142, nie tylko nikt nie otrzyma pomocy. R\u00f3wnowaga psychiczna i zdrowie psychiczne to obszary bardzo subtelne. W tej chwili wszyscy do\u015bwiadczamy uderzenia adrenaliny. Nikt na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 pod wp\u0142ywem atawistycznych mechanizm\u00f3w nie dzia\u0142a sprawnie. We\u017a oddech, sprawd\u017a, co mo\u017cesz. Je\u015bli czujesz narastaj\u0105cy l\u0119k i wyczerpanie, sam skorzystaj z pomocy i nie wahaj si\u0119 o ni\u0105 poprosi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Popro\u015b o pomoc<\/strong><\/p>\n\n\n\n Je\u015bli czujesz, \u017ce dost\u0119pne Ci metody nie pomagaj\u0105, nie wahaj si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 o pomoc do specjalisty. Mo\u017cesz o swoich l\u0119kach i problemach opowiedzie\u0107 przyjacio\u0142om albo bliskiej osobie. Je\u015bli czujesz, \u017ce przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 stan l\u0119ku mocno obni\u017ca Twoj\u0105 wydajno\u015b\u0107, zwr\u00f3\u0107 si\u0119 po pomoc do specjalisty. Czasami zaledwie kilka sesji u psychoterapeuty znacznie wzmocni nasze poczucie kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105. W stanach przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119 zagro\u017cenia i l\u0119ku mo\u017ce pom\u00f3c kr\u00f3tkoterminowa farmakoterapia. Poradnie psychoterapeutyczne i psychiatryczne zawsze ch\u0119tnie w takich sytuacjach \u015bwiadcz\u0105 pomoc. Dzi\u015b na szcz\u0119\u015bcie wizyta u specjalisty od zdrowia psychicznego nie jest ju\u017c \u017cadnym wstydem. Rzetelna, spokojna rozmowa z psychoterapeut\u0105 albo lekarzem psychiatr\u0105 na pewno podniesie Tw\u00f3j komfort.<\/p>\n\n\n\n \u015awiat potrzebuje dzi\u015b naszej si\u0142y. Nie wydatkujmy jej bez wcze\u015bniejszego zbudowania zaplecza. Najpierw zadbajmy o samych siebie, zanim przyst\u0105pimy do niesienia pomocy innym. Wszyscy chcemy pomaga\u0107 \u2013 ale \u017ceby pomaga\u0107 d\u0142ugofalowo, nale\u017cy skupi\u0107 si\u0119 przede wszystkim na w\u0142asnych zasobach \u2013 \u017ceby energii wystarczy\u0142o nam na d\u0142ug\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 drog\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pierwsze oznaki szansy na zako\u0144czenie pandemii wla\u0142y w nas chwilow\u0105 nadziej\u0119 na powr\u00f3t do wzgl\u0119dnej normalno\u015bci. Informacje o konflikcie zbrojnym szybko t\u0119 nadziej\u0119 wyhamowa\u0142y. Jak sobie radzi\u0107 z narastaj\u0105cym poczuciem l\u0119ku, kt\u00f3ry utrudnia nam codzienne funkcjonowanie? Ostatnie dwa lata mocno da\u0142y nam si\u0119 wszystkim we znaki. Niejednokrotnie odczuwamy d\u0142ugofalowe skutki pandemii, kt\u00f3ra przecie\u017c wci\u0105\u017c nie \u2026 Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":108,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[151],"tags":[],"class_list":["post-107","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychoedukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=107"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":313,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/107\/revisions\/313"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=107"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=107"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=107"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Zadbaj o swoje zdrowie psychiczne<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Poczucie l\u0119ku a aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/strong><\/h2>\n\n\n\n