{"id":110,"date":"2024-06-11T11:44:36","date_gmt":"2024-06-11T11:44:36","guid":{"rendered":"http:\/\/devops.mentalpath.pl\/?p=110"},"modified":"2025-09-16T07:21:56","modified_gmt":"2025-09-16T07:21:56","slug":"samoswiadomosc-w-budowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/samoswiadomosc-w-budowie\/","title":{"rendered":"Samo\u015bwiadomo\u015b\u0107 w budowie"},"content":{"rendered":"\n

\u201e<\/strong>W pandemii ludzie znale\u017ali si\u0119 nagle w \u015bwiecie, kt\u00f3ry przestaje by\u0107 bezpieczny i przewidywalny. Zaznaczmy jednak, \u017ce nigdy taki nie by\u0142. \u017byli\u015bmy w iluzji zachodniego \u015bwiata – o przed\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 poczuciu zagro\u017cenia, znaczeniu narodowego reflektowania, konstrukcji ludzkiej psychiki i poj\u0119ciu wolno\u015bci – rozmawiamy z psychoterapeut\u0105 i analitykiem jungowskim Dominikiem Geblerem.<\/p>\n\n\n\n

Mental Path:<\/strong> Jeste\u015b analitykiem jungowskim, wi\u0119c pracujesz w szczeg\u00f3lnym nurcie. Jaki obraz pandemii wy\u0142ania si\u0119 z Twojego gabinetu? Co ona robi pacjentom?<\/p>\n\n\n\n

Dominik Gebler:<\/strong> Pracuj\u0119 przede wszystkim z procesami d\u0142ugoterminowymi. Pandemia w Polsce jest jak temat podr\u00f3\u017cy samolotem albo w og\u00f3le podr\u00f3\u017cy \u2013 przej\u015bciowe turbulencje albo przymusowe l\u0105dowanie, bo trzeba zatankowa\u0107. W moim gabinecie b\u0119dzie mie\u0107 wi\u0119c mniejszy zwi\u0105zek z procesami wewn\u0119trznego \u015bwiata, kt\u00f3ry nie zawsze ma wiele punkt\u00f3w styku z zewn\u0119trznymi zdarzeniami.<\/p>\n\n\n\n

Oczywi\u015bcie pandemii nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 z wojn\u0105<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Na ile pandemia w Polsce wobec tego jest zjawiskiem wewn\u0119trznym, a na ile zewn\u0119trznym? Na matryc\u0119 samotno\u015bci globalnej do niedawna postrzeganej jako epidemia, nak\u0142ada si\u0119 globalna pandemia urealniaj\u0105ca samotno\u015b\u0107 poprzez konieczno\u015b\u0107 izolowania si\u0119 od innych. Czyli ta wirusowa jest zjawiskiem zewn\u0119trznym wobec proces\u00f3w, kt\u00f3re si\u0119 w ludziach dziej\u0105?<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Tak, b\u0119dzie zjawiskiem zewn\u0119trznym, bo je\u017celi ludzie s\u0105 mocno ukierunkowani na wewn\u0119trzny \u015bwiat, to sprawy zewn\u0119trzne mniej ich zajmuj\u0105 albo przyjmuj\u0105 je w spos\u00f3b bardziej naturalny. Oczywi\u015bcie pandemii nie mo\u017cna por\u00f3wnywa\u0107 na przyk\u0142ad z wojn\u0105, bo to by\u0142a zupe\u0142nie inna sytuacja, cho\u0107 w mediach i takie por\u00f3wnania si\u0119 pojawi\u0142y. Dla tych, kt\u00f3rzy trudniej reflektuj\u0105, bo maj\u0105 problemy z wyci\u0105ganiem g\u0142\u0119bszych wniosk\u00f3w, a swoje problemy wewn\u0119trzne rozwi\u0105zuj\u0105 poprzez zewn\u0119trzne dzia\u0142ania, jak ukierunkowanie na sukces, gromadzenie d\u00f3br czy kolekcjonowanie osi\u0105gni\u0119\u0107, by\u0142o trudnym do\u015bwiadczeniem. Na pewno pandemia wyhamowa\u0142a ludzi w tego typu dzia\u0142aniach. To jak z poci\u0105giem, kt\u00f3ry p\u0119dzi, a wyhamowujemy go, wi\u0119c on ca\u0142\u0105 inercj\u0105 napiera do przodu. Ca\u0142y czas si\u0119 szybko porusza, mimo \u017ce p\u0119d wytraca. Tak mniej wi\u0119cej mog\u0142a zachowa\u0107 si\u0119 psychika ludzi, kt\u00f3rzy do\u015bwiadczyli pandemii – bo to by\u0142o gwa\u0142towne zatrzymanie. Chc\u0105c nie chc\u0105c, to sytuacja na pocz\u0105tku wywo\u0142uj\u0105ca silne uczucie l\u0119ku. Nie znamy obiektu, kt\u00f3ry powoduje napi\u0119cie psychiczne cz\u0119sto okre\u015blane l\u0119kiem.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Jak analityk jungowski definiuje l\u0119k<\/a>?<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Cz\u0119sto my\u015blimy o tym, \u017ce l\u0119k jest strachem przed czym\u015b, czego sobie nie u\u015bwiadamiamy. L\u0119k cz\u0119sto jest zwi\u0105zany nie ze strachem, a bardziej z konfliktem wewn\u0119trznym, czyli pewn\u0105 sprzeczno\u015bci\u0105, kt\u00f3rej nie potrafimy rozwi\u0105za\u0107. Owa sprzeczno\u015b\u0107 na skutek \u015bcierania si\u0119 dw\u00f3ch sprzecznych nieu\u015bwiadomionych tendencji nie daj\u0105cych si\u0119 ze sob\u0105 pogodzi\u0107 generuje napi\u0119cie psychiczne, kt\u00f3re cz\u0119sto objawia si\u0119 stanami l\u0119kowymi albo depresyjnymi.<\/p>\n\n\n\n

W pandemii ludzie znale\u017ali si\u0119 nagle w \u015bwiecie, kt\u00f3ry przestaje by\u0107 bezpieczny i przewidywalny. Zaznaczmy jednak, \u017ce nigdy taki nie by\u0142. \u017byli\u015bmy w iluzji zachodniego \u015bwiata. W rezultacie ludzie poczuli si\u0119 przera\u017ceni jak dzieci, bo u\u015bwiadomili sobie \u017ce bezpiecze\u0144stwo by\u0142o iluzoryczne. \u015awiadcz\u0105 o tym niekt\u00f3re zachowania l\u0119kowe jak wykupowanie rzeczy ze sklep\u00f3w na zapas, szerzenie plotek, katastrofizowanie i tworzenie teorii spiskowych. Brak danych i zrozumienia, co si\u0119 dzieje wok\u00f3\u0142, wygenerowa\u0142 przer\u00f3\u017cne, nie zawsze racjonalne pomys\u0142y. Pocz\u0105wszy od tych z sieci\u0105 5G, poprzez kosmit\u00f3w, spisek rz\u0105dowy w Chinach, czy tajnej grupie trzymaj\u0105cej w\u0142adz\u0119 na \u015bwiecie. Mno\u017cy\u0142y si\u0119 pytania i pog\u0142\u0119bia\u0142 si\u0119 stan dezinformacji \u2013 nikt nic nie wiedzia\u0142. A tymczasem w marketach zabrak\u0142o nawet uszczelek do okien, bo dziwny wirus przenosi\u0142 si\u0119 na miliony spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

M.P.:<\/strong> Na moim osiedlu znikn\u0119\u0142y dro\u017cd\u017ce, niekt\u00f3rzy zacz\u0119li p\u0119dzi\u0107 bimber. W cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w obudzi\u0142a si\u0119 trauma poprzednich pokole\u0144 zwi\u0105zana z wojn\u0105, a wojna to g\u0142\u00f3d. Dlatego gromadzenie zapas\u00f3w spo\u017cywczych, \u015brodk\u00f3w higienicznych oraz uczucie l\u0119ku by\u0142y wyra\u017anie zauwa\u017calne?<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Znale\u017ali\u015bmy si\u0119 w sytuacji, w kt\u00f3rej nikt nic nie wie, ale ja bym to odwr\u00f3ci\u0142 i powiedzia\u0142, \u017ce u\u015bwiadomili\u015bmy sobie, w czym \u017cyjemy od dawna. \u017be \u017cyjemy w bardzo nieprzewidywalnym \u015bwiecie, kt\u00f3ry tylko z pozoru by\u0142 bezpieczny. Efektem tej \u015bwiadomo\u015bci by\u0142a powszechna mobilizacja, dzia\u0142anie, a potem, z czasem, kiedy sytuacja staje si\u0119 przewlek\u0142a, nast\u0119puje habituacja \u2013 czyli przywykamy do czego\u015b i to co\u015b staje si\u0119 now\u0105 norm\u0105. W wielu przypadkach ludziom towarzyszy stupor. Niekt\u00f3rzy si\u0119 dostosowuj\u0105 do nowej sytuacji i znajduj\u0105 w niej komfort: mog\u0105 pracowa\u0107 spokojniej i wolniej. Ma\u0142o kto pomy\u015bla\u0142 o tym, jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 dom rodzinny, w kt\u00f3rym rodzice pracuj\u0105 zdalnie i dzieci r\u00f3wnie\u017c zdalnie si\u0119 ucz\u0105. Nie mamy dla siebie przestrzeni, wi\u0119c zaczynamy si\u0119 zachowywa\u0107 jak zwierz\u0119ta w klatce na zbyt ma\u0142ej powierzchni. Coraz wi\u0119cej odnotowuje si\u0119 przyk\u0142ad\u00f3w przemocy domowej, wybijaj\u0105 stany depresyjne i nasila si\u0119 uczucie l\u0119ku. Ludzie bardziej introwertywni uciekaj\u0105 do \u015brodka, dos\u0142ownie zamykaj\u0105 si\u0119 w swoich g\u0142owach. To naturalna reakcja obronna: chowam si\u0119 w sobie, uciekam do \u015brodka – do w\u0142asnej g\u0142owy.<\/p>\n\n\n\n

\u201eW ostatnich latach w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy wzros\u0142a liczba zachowa\u0144 autodestrukcyjnych\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

MP: <\/strong>Kto ponosi najwi\u0119ksze konsekwencje takich zachowa\u0144?
DG:<\/strong> M\u0142odzie\u017c. To najtrudniejsza grupa docelowa. Najm\u0142odsze dzieci s\u0105 jeszcze zaopiekowane przez rodzic\u00f3w, bo potrzebne im wsparcie emocjonalne jest du\u017co prostsze do dania. M\u0142odzie\u017c jest w najgorszej sytuacji, bo biochemicznie w najgorszym dla niej momencie. To tylko nastolatki, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 samodzielne. Na tym etapie rozwoju emocjonalnego i spo\u0142ecznego m\u0142odzie\u017c ma przestoje i skoki rozwojowe. Tak, nastolatki rozwijaj\u0105 si\u0119 nieliniowo, r\u00f3\u017cne struktury w m\u00f3zgu rozrastaj\u0105 si\u0119, a przede wszystkim rozrastaj\u0105 si\u0119 p\u0142aty przedczo\u0142owe. Odpowiadaj\u0105 one za percepcj\u0119, my\u015blenie logiczne, rozumienie kontekstu przekazu emocjonalnego na poziomie s\u0142\u00f3w i emocji rysuj\u0105cych si\u0119 na twarzy. M\u0142odzi ludzie cz\u0119sto wchodz\u0105 w konflikty z nauczycielami, bo nie rozpoznaj\u0105 w\u0142a\u015bciwie emocji. Nie widz\u0105 na przyk\u0142ad, \u017ce nauczyciel ju\u017c jest napi\u0119ty, a p\u00f3j\u015bcie o krok czy kontynuowanie danego zachowania oznacza k\u0142opoty. Wi\u0119c ich zachowania s\u0105 odczytywane przez nauczycieli jako ma\u0142o empatyczne, z\u0142o\u015bliwe, czy \u015bwiadcz\u0105ce o braku kultury osobistej. Nauczyciele w takiej sytuacji nastawiaj\u0105 si\u0119 negatywnie i zak\u0142adaj\u0105 z\u0142e intencje. W konsekwencji m\u0142odzie\u017c jest niezrozumiana i niezaopiekowana. W ostatnich latach w\u015br\u00f3d dzieci i m\u0142odzie\u017cy wzros\u0142a liczba zachowa\u0144 autodestrukcyjnych, w tym pr\u00f3b samob\u00f3jczych, a w kolejnych latach b\u0119dziemy notowali niechlubne rekordy tragedii w\u015br\u00f3d nieletnich. Ostatnio by\u0142o ich sporo r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 podstawowych. Problem jest systemowy: brakuje szerszego spojrzenia na problem, bo chora m\u0142odzie\u017c to chorzy doro\u015bli i w przysz\u0142o\u015bci chore spo\u0142ecze\u0144stwo z trudem dokonuj\u0105ce najprostszych wybor\u00f3w. Dzieci, m\u0142odzie\u017c – zamiast si\u0119 rozwija\u0107, integrowa\u0107, wzmacnia\u0107 i \u0107wiczy\u0107 si\u0119 w kontaktach r\u00f3wie\u015bniczych \u2013 s\u0105 w tym rozwoju raptownie zatrzymane. St\u0105d du\u017co samookalecze\u0144 i zachowa\u0144 autodestrukcyjnych. Na szcz\u0119\u015bcie nie brakuje poradni psychologicznych, a dzieci i m\u0142odzie\u017c coraz cz\u0119\u015bciej zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 po pomoc. Psychologowie i psychoterapeuci w Warszawie s\u0105 najmocniej oblegani z oczywistych powod\u00f3w. Ale z tego, co mi wiadomo, powa\u017cny ruch w\u015br\u00f3d psychoterapeut\u00f3w dzieci i m\u0142odzie\u017cy zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c w gabinetach w mniejszych miastach. To daje nadziej\u0119 na zmian\u0119.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Sie\u0107 Mental Path proponuje r\u00f3wnie\u017c program dla pracownik\u00f3w: Mental Care Program.<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Zaburzenia adaptacyjne i poczucie wypalenia zawodowego s\u0105 powszechne. Moi pacjenci, je\u015bli musz\u0105 p\u00f3j\u015b\u0107 na L4 z uwagi na sw\u00f3j stan zdrowia psychicznego, raczej nie s\u0105 wypaleni tylko w obszarze zawodowym. Na ich stan sk\u0142ada si\u0119 wiele czynnik\u00f3w. Na przyk\u0142ad suma relacji z bliskimi b\u0105d\u017a ich braku, problem\u00f3w w zwi\u0105zku, z dzie\u0107mi, r\u00f3\u017cnych spraw, nad kt\u00f3rymi nie by\u0142o czasu si\u0119 zastanowi\u0107, bo wszyscy byli w p\u0119dzie i gonili w\u0142asny ogon. W takiej sytuacji ma si\u0119 poczucie tempa, wydaje si\u0119, \u017ce ca\u0142y czas co\u015b si\u0119 dzieje i musimy biec do przodu, a tym czasem biegamy jak chomiki w ko\u0142owrotku, a jak kto\u015b lub co\u015b zatrzyma ko\u0142owrotek, to zaczynamy czu\u0107 wyczerpanie i opadamy z si\u0142. To niesamowite, w jakim tempie wszyscy \u017cyli\u015bmy. Psycholodzy w Warszawie, w du\u017cych miastach, szczeg\u00f3lnie cz\u0119sto podnosz\u0105 t\u0119 kwesti\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\u201eUczucia dzia\u0142aj\u0105 ju\u017c na g\u0142\u0119bszym poziomie i w\u0142\u0105czaj\u0105 refleksyjne my\u015blenie\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Przyszed\u0142 czas na przyjrzenie si\u0119, czy tak warto.
D.G.:<\/strong> Podczas lockdownu pojawi\u0142o si\u0119 troch\u0119 przestrzeni na refleksj\u0119. Ale i to nie zawsze \u2013 powiedzia\u0142bym, \u017ce to raczej klasyczny schemat bodziec – reakcja, bo by\u0142o te\u017c wiele reakcji impulsywnych. Psychika dzia\u0142a wielopoziomowo. Pierwsza jej warstwa jest afektywna i dlatego najcz\u0119\u015bciej odwo\u0142uje si\u0119 do niej polityka. Ca\u0142a kultura zachodnia mocno oparta jest na afekcie \u2013 typowa reklama proszku do prania odwo\u0142uje si\u0119 do poczucia niekompletno\u015bci. Wtedy pojawia si\u0119 pragnienie posiadania (impuls) brakuj\u0105cego elementu, bo wewn\u0119trzny niedostatek zostaje skojarzony z zewn\u0119trznym brakiem proszku do prania. Tak naprawd\u0119 jest to wizja boskiej obietnicy zbawienia poprzez idee dope\u0142nienia brakuj\u0105cego elementu \u2013 tak jak zmartwychwstanie Chrystusa dope\u0142nia obietnic\u0119 \u017cycia wiecznego. Polityka wywo\u0142uje emocje i zach\u0119ca do impulsywnych, czyli bezrefleksyjnych reakcji. W ten spos\u00f3b mo\u017cna zarz\u0105dza\u0107 lud\u017ami, bo sprowadzamy ich do pierwotnego, zwierz\u0119cego poziomu bodziec – reakcja. Sfera afektywna cz\u0142owieka znaczeniowo powi\u0105zana jest z poj\u0119ciem grzechu pierworodnego \u2013 naszej zwierz\u0119cej natury, kt\u00f3r\u0105 w spos\u00f3b symboliczny chcemy zmy\u0107 poprzez chrzest, ale o symbolu powiem p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Ludzka cielesno\u015b\u0107 staje si\u0119 synonimem wstydu, kt\u00f3rym \u0142atwo manipulowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Czyli rozpatrujemy ten komunikat na poziomie afektywnym. Je\u015bli utrzymujemy afekt, nie act-in-outujemy, czyli nie dzia\u0142amy impulsywnie, zaczynamy czu\u0107, co\u015b prze\u017cywa\u0107. Kiedy co\u015b prze\u017cywamy, budujemy sobie osobisty stosunek lub, inaczej m\u00f3wi\u0105c, osobist\u0105 relacj\u0119. Czyli emocje s\u0105 afektywne – impulsywne, a uczucia dzia\u0142aj\u0105 ju\u017c na g\u0142\u0119bszym poziomie i w\u0142\u0105czaj\u0105 refleksyjne my\u015blenie.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Co si\u0119 dzieje, kiedy co\u015b ju\u017c wewn\u0119trznie czujemy, rozpoznajemy?
D.G.:<\/strong> Zaczynamy powoli reflektowa\u0107. To proces powolny i prowadzi do budowania osobistej relacji do tego, co si\u0119 nam przydarza. Zatem trzecim poziomem, a raczej trzeci\u0105 funkcj\u0105 psychiczn\u0105, jest funkcja refleksyjna, czyli zdolno\u015b\u0107 do reflektowania. Czwart\u0105 funkcj\u0105 psychiki jest funkcja symboliczna, czyli zdolno\u015b\u0107 do my\u015blenia o sobie i \u015bwiecie, tak\u017ce w spos\u00f3b znaczeniowy. Symbol to nie znak, kt\u00f3ry m\u00f3wi nam, skr\u0119\u0107 w lewo lub jed\u017a prosto. Symbol jest wieloznaczny, jest \u017cywy i podlega transformacji. Kiedy jeste\u015bmy zdolni do symbolicznego my\u015blenia, rozumiemy, \u017ce nasza impulsywna natura to tylko ma\u0142y fragment wielkiej ca\u0142o\u015bci. Dzi\u0119ki wielopoziomowemu przetwarzaniu \u2013 my\u015bleniu i czuciu rozumiemy, \u017ce co\u015b ma sens i nie jest przypadkowe, bo wynika z naszych wcze\u015bniejszych decyzji albo ich braku. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce w demokracji mamy do czynienia z tyrani\u0105 wi\u0119kszo\u015bci, bo ma ona kontrol\u0119 nad mniejszo\u015bci\u0105. Dlatego g\u0142\u0119bszy poziom my\u015blenia demokratycznego m\u00f3wi o tym, \u017ce w komunikacji spo\u0142ecznej nie powinno si\u0119 szuka\u0107 winnych, tylko skupia\u0107 si\u0119 na osobistej odpowiedzialno\u015bci, bo z niej wy\u0142ania si\u0119 znaczenie. Poprzez ten proces \u0142atwiej nam us\u0142ysze\u0107 drug\u0105 stron\u0119, czyli us\u0142ysze\u0107 mniejszo\u015b\u0107 i znale\u017a\u0107 z ni\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej mo\u017cna si\u0119 spotka\u0107. Jako spo\u0142ecze\u0144stwo przez ostatnie dwie dekady nie byli\u015bmy w stanie zej\u015b\u0107 g\u0142\u0119biej ni\u017c poziom afektu. Pr\u00f3bujemy przej\u015b\u0107 od afektu do uczu\u0107, ale nie zakie\u0142kowa\u0142a refleksja, dlatego wszystko jest chwilowe. St\u0105d powr\u00f3t do stan\u00f3w afektywnych \u2013 kompulsji i uczucia l\u0119ku.<\/p>\n\n\n\n

MP: <\/strong>Czy jako spo\u0142ecze\u0144stwo \u0107wiczyli\u015bmy ju\u017c co\u015b takiego wcze\u015bniej?
D.G.:<\/strong> Tak, kiedy zmar\u0142 Jan Pawe\u0142 II. Ludzie wylegli na ulice. Przez tydzie\u0144 nikt nikogo nie zamordowa\u0142, nie pobi\u0142, nie okrad\u0142, kibice si\u0119 bratali. Po tygodniu wszystko wr\u00f3ci\u0142o do \u201enormy\u201d. Ta sytuacja pokazuje, \u017ce istnieje wielka potrzeba g\u0142\u0119bokiego do\u015bwiadczenia prze\u017cycia czego\u015b wielkiego i trudnego, spotkania si\u0119 z czym\u015b, ale brakuje do tego zasob\u00f3w. W tym sensie jako nar\u00f3d potrzebujemy terapeuty, kt\u00f3ry b\u0119dzie zdolny za nas wpierw czu\u0107, a potem reflektowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\u201eJako nar\u00f3d mamy w sobie mn\u00f3stwo nieufno\u015bci, niepewno\u015bci i l\u0119ku\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

MP: <\/strong>Mamy to jako nar\u00f3d en masse, czy jako ludzie? W Lombardii uda\u0142o si\u0119 prze\u017cy\u0107 kolektywn\u0105 \u017ca\u0142ob\u0119, a o Polsce m\u00f3wi si\u0119, \u017ce zachowuje si\u0119 jak pacjent po silnej traumie.
D.G.:<\/strong> Je\u015bli nie ma g\u0142\u0119bokiego, oczyszczaj\u0105cego prze\u017cycia \u017ca\u0142oby, to nie ma kontaktu z tym, co si\u0119 wydarzy\u0142o. \u015amier\u0107 staje si\u0119 wyizolowana, abstrakcyjna, jest tak przera\u017caj\u0105cym do\u015bwiadczeniem, jak spotkanie z kosmitami. Kolektywne prze\u017cycie traumy mia\u0142o miejsce w Lombardii, ale i po huraganie Katrina. Za to po ataku na WTC mieli\u015bmy dok\u0142adn\u0105 odwrotno\u015b\u0107. Na ulicy szybko znale\u017ali si\u0119 psychologowie i psychoterapeuci, ale de faco ludzie wci\u0105\u017c nie mieli szansy si\u0119 ze sob\u0105 spotka\u0107, prze\u017cy\u0107 tego razem. Dlatego do tej pory po zdarzeniach w Nowym Jorku wielu ludzi boryka si\u0119 z PTSD<\/a>. Po takim czasie oznacza to trwa\u0142e zmiany osobowo\u015bciowe.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Czy, je\u017celi wypieramy do\u015bwiadczenie \u015bmierci, to cierpimy wobec tego na zbiorowe PTSD?<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Jako nar\u00f3d jeste\u015bmy straumatyzowani od bardzo dawna: rozbiory, pierwsza, druga wojna \u015bwiatowa, PRL, teraz pandemia. Jeste\u015bmy spo\u0142ecze\u0144stwem, kt\u00f3re nie ma w zasadzie zdrowego pokolenia. Zach\u00f3d rozwija si\u0119 inaczej, bo w\u015br\u00f3d nich dominowali kolonizatorzy, kt\u00f3rzy naje\u017cd\u017cali, a nie byli naje\u017cd\u017canymi. Dlatego wychowali pokolenia o innej \u015bwiadomo\u015bci. Przywo\u0142am Stary Testament. Moj\u017cesz wyprowadzi\u0142 \u017byd\u00f3w z Egiptu na pustyni\u0119. Prowadza\u0142 ich po niej przez 40 lat. Kiedy\u015b bardzo mnie ten fragment zaj\u0105\u0142. Pismo przywo\u0142uje s\u0142owa Boga, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce Moj\u017cesz do Ziemi Obiecanej nie wejdzie, ale j\u0105 zobaczy. Doszed\u0142em do wniosku, \u017ce chodzi\u0142o o mentalno\u015b\u0107 niewolnicz\u0105 \u2013 tacy ludzie nie mog\u0105 do\u015bwiadczy\u0107 ziemi obiecanej, nie mog\u0105 \u017cy\u0107 na wolno\u015bci, bo sobie nie poradz\u0105 z mentalno\u015bci\u0105 niewolnika. Przez 40 lat tu\u0142aczki wymar\u0142o ca\u0142e pokolenie, narodzi\u0142o si\u0119 pokolenie ludzi wolnych. Poniewa\u017c Moj\u017cesz nale\u017ca\u0142 do pokolenia, kt\u00f3re \u017cy\u0142o w niewoli, r\u00f3wnie\u017c nie m\u00f3g\u0142 wolno\u015bci zazna\u0107. Sami w sobie jeste\u015bmy wi\u0119c fenomenem jako nar\u00f3d. W edukacji historycznej r\u00f3wnie\u017c zdarzaj\u0105 si\u0119 luki, tak jak by\u015bmy bali si\u0119 spotka\u0107 sami ze sob\u0105. Ostatnimi laty polscy historycy realizowali projekt badawczy we wsp\u00f3\u0142pracy z Cambridge dotycz\u0105cy aktywno\u015bci Piast\u00f3w. Nasza chrze\u015bcija\u0144ska historia zosta\u0142a zbudowana na handlu niewolnikami. W\u0142a\u015bnie st\u0105d Piastowie mieli pieni\u0105dze na budowanie pot\u0119gi. Prowadzili biznesy z Kijowem, potem Prag\u0105. Dlatego Mieszko o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Dobraw\u0105, bo by\u0142o to ma\u0142\u017ce\u0144stwo dobre dla interes\u00f3w. Jako nar\u00f3d mamy w sobie mn\u00f3stwo nieufno\u015bci, niepewno\u015bci i l\u0119ku, bo wci\u0105\u017c pracuj\u0105 w nas \u015blady niewolnicze przekazywane z pokolenia na pokolenie, w drobnych gestach i przekazach pokoleniowych. Od zawsze nie mamy zaufania do w\u0142adzy. Bez wzgl\u0119du na opcj\u0119 \u2013 zawsze zak\u0142adamy, \u017ce rz\u0105dz\u0105cy k\u0142ami\u0105. Dobr\u0105 matryc\u0105 obrazuj\u0105c\u0105 t\u0119 nieufno\u015b\u0107 jest j\u0119zyk \u2013 jeszcze sto lat temu w j\u0119zyku polskim istnia\u0142o kilkadziesi\u0105t s\u0142\u00f3w, okre\u015blaj\u0105cych relacje rodzinne. \u017byli\u015bmy zawsze klanowo. Dlatego ludzie zawsze m\u00f3wi\u0105 \u201enie moja sprawa, mnie to nie interesuje\u201d. Cz\u0142owiek XIX wieku dopiero zaczyna sobie u\u015bwiadamia\u0107, \u017ce jest ca\u0142o\u015bci\u0105 i tam dopiero rodzi si\u0119 dzisiejsze poj\u0119cie pa\u0144stwowo\u015bci. Wcze\u015bniej przeci\u0119tny cz\u0142owiek mia\u0142 nad sob\u0105 kr\u00f3la albo ksi\u0119cia, wi\u0119c po co mu by\u0142a samowiedza? Jako spo\u0142ecze\u0144stwo budujemy \u015bwiadomo\u015b\u0107 stosunkowo od niedawna.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Sk\u0105d bierze si\u0119 brak zaufania do samych siebie?<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Z braku kontaktu z samym sob\u0105. Dzia\u0142a to te\u017c w drug\u0105 stron\u0119: jak na zewn\u0105trz nie ma zaufania, to trudno skierowa\u0107 je do \u015brodka. Nie mamy te\u017c za bardzo punkt\u00f3w odniesienia, a to Archimedes powiedzia\u0142: dajcie mi punkt odniesienia, a porusz\u0119 Ziemi\u0119. Jak cz\u0142owiek ma punkt odniesienia, to ma pole do dzia\u0142ania. Je\u015bli nie ma, to ma do dyspozycji tylko pr\u00f3\u017cni\u0119.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Na kolejne informacje o zgonach, bo pandemia nie min\u0119\u0142a, reagujemy wzruszeniem ramion, nie panik\u0105, jak na pocz\u0105tku.
D.G.:<\/strong> Przyzwyczajamy si\u0119. Mam ochot\u0119 powiedzie\u0107 nieco z\u0142o\u015bliwie, \u017ce ta umiej\u0119tno\u015b\u0107 przywykania do trudnych warunk\u00f3w nosi znamiona zasobu. W por\u00f3wnaniu z nami ludzie na zachodzie panikuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> U Dostojewskiego \u201ecz\u0142owiek to wierutne bydl\u0119: do wszystkiego si\u0119 przyzwyczaja\u201d.<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> My\u015bl\u0119, \u017ce najbli\u017cej nam w\u0142a\u015bnie do Wschodu, cho\u0107 tak silnie to wypieramy. Jeste\u015bmy wielk\u0105 r\u00f3wnin\u0105 wyj\u015bcia do Azji. Jak m\u00f3wimy o Europie, to m\u00f3wimy o niej, ale nie uwa\u017camy siebie za ni\u0105. M\u00f3wimy: \u201eRuscy to oni\u201d. Mieszkamy tak naprawd\u0119 na rubie\u017cy, ale temat uchod\u017ac\u00f3w mocno nas wszystkich uwiera \u2013 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w. Emocje wybuch\u0142y, kiedy uchod\u017acy znale\u017ali si\u0119 w strefie \u201epomi\u0119dzy\u201d. To jest niebywale zajmuj\u0105ce: obserwowa\u0107 narastaj\u0105ce wok\u00f3\u0142 konfliktu uchod\u017aczego eskaluj\u0105ce spo\u0142eczne emocje.<\/p>\n\n\n\n

\u201eTrauma jest zbudowana na kompleksie\u201d<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Jak Jung obja\u015bnia\u0142 traum\u0119?
D.G.:<\/strong> To konstelacja kompleksu psychicznego o pot\u0119\u017cnej sile. Jung ciekawie opisywa\u0142 kompleks psychiczny \u2013 m\u00f3wi\u0142, \u017ce tworzy si\u0119 najpierw naczyniowe j\u0105dro. Swoj\u0105 grawitacj\u0105 zaczyna ono \u015bci\u0105ga\u0107 pewne elementy, kt\u00f3re wchodz\u0105 w jego pole znaczeniowe. W ten spos\u00f3b kompleks si\u0119 obudowuje, powstaje konstelacja. Jego badania s\u0105 niezwykle ciekawe, bo przypominaj\u0105 ustalenia fizyk\u00f3w. Mechanika kwantowa dzi\u015b opisuje w ten spos\u00f3b spin – tak jak budow\u0119 kompleksu psychicznego opisywa\u0142 Jung. Kompleks psychiczny podobnie si\u0119 konsteluje. Trauma jest zbudowana w\u0142a\u015bnie na kompleksie, czyli na silnych znaczeniowo j\u0105drach o pot\u0119\u017cnej energii psychicznej. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce kompleks to indywidualny byt w psychice, kt\u00f3ry ma swoje pole \u015bwiadomo\u015bci i swoj\u0105 tendencj\u0119. Czyli sama tendencja ju\u017c nam co\u015b m\u00f3wi o \u015bwiadomo\u015bci. Jak kto\u015b ma tendencj\u0119, to ma jakie\u015b pole \u015bwiadome. Ro\u015blina na przyk\u0142ad w tej koncepcji ma swoje pole \u015bwiadomo\u015bci, bo rozwija si\u0119 w okre\u015blony spos\u00f3b, na co\u015b reaguje. To ju\u017c jest \u015bwiadomo\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Charakterystyczne dla kompleksu jest to, \u017ce energi\u0105 swojego pola co\u015b rozrywa, uszkadza. Na tym w\u0142a\u015bnie polega trauma: dochodzi do rozdarcia do\u015bwiadczenia, nie mo\u017cna czego\u015b po\u0142\u0105czy\u0107, wewn\u0119trznie scali\u0107. Walcz\u0105 ze sob\u0105 przeciwie\u0144stwa, nast\u0119puje silna polaryzacja. Na ostatnie trudne zdarzenie nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 kolejne, kt\u00f3re czytamy jako negatywne, bo przez pryzmat kompleksu.<\/p>\n\n\n\n

MP:<\/strong> Wielu \u015bni\u0105 si\u0119 obrazy zarejestrowane przez media.<\/p>\n\n\n\n

D.G.:<\/strong> Sen przebija si\u0119 do rzeczywisto\u015bci, a rzeczywisto\u015b\u0107 do snu. Nasze przesiedlenia, wysiedlania, nasza emigracja, uchod\u017astwo, bezdomno\u015b\u0107, zabieranie nam granic \u2013 przecie\u017c to by\u0142a r\u00f3wnie\u017c nasza rzeczywisto\u015b\u0107. Nie chcemy o tym pami\u0119ta\u0107, nie chcemy nawet tego dotyka\u0107, bo uchod\u017acy dotykaj\u0105 w naszej \u015bwiadomo\u015bci czego\u015b, co wci\u0105\u017c ostre i bolesne. Trauma si\u0119 odtwarza, to jej podstawowa w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107. Bez terapii poruszamy si\u0119 nieustannie jak dzieci we mgle. Poziom mnogich obci\u0105\u017ce\u0144 psychicznych, kt\u00f3re w ostatnim czasie na nas spad\u0142y, powinien sk\u0142oni\u0107 nas do przyjrzenia si\u0119 sobie, zajrzenia w siebie. Niekt\u00f3rym wystarczy kilka konsultacji psychologicznych, inni rozpoczynaj\u0105 d\u0142ugi proces \u2013 bo rozpoznaj\u0105, \u017ce tego w\u0142a\u015bnie potrzebuj\u0105. Rezultaty trudno przewidzie\u0107, ale wniosek jest jeden: ka\u017cda praca w gabinecie psychologicznym pozwala nam skutecznie i w bezpiecznych warunkach spotka\u0107 si\u0119 ze sob\u0105 samym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eW pandemii ludzie znale\u017ali si\u0119 nagle w \u015bwiecie, kt\u00f3ry przestaje by\u0107 bezpieczny i przewidywalny. Zaznaczmy jednak, \u017ce nigdy taki nie by\u0142. \u017byli\u015bmy w iluzji zachodniego \u015bwiata \u2013 o przed\u0142u\u017caj\u0105cym si\u0119 poczuciu zagro\u017cenia, znaczeniu narodowego reflektowania, konstrukcji ludzkiej psychiki i poj\u0119ciu wolno\u015bci \u2013 rozmawiamy z psychoterapeut\u0105 i analitykiem jungowskim Dominikiem Geblerem. Mental Path: Jeste\u015b analitykiem jungowskim, \u2026 Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[151],"tags":[],"class_list":["post-110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychoedukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3024,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110\/revisions\/3024"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/media\/112"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-seksuologii-sopot\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}