{"id":11310,"date":"2024-07-10T15:37:34","date_gmt":"2024-07-10T15:37:34","guid":{"rendered":"https:\/\/centrumsynteza.pl\/?p=11310"},"modified":"2025-05-15T09:54:13","modified_gmt":"2025-05-15T09:54:13","slug":"choroba-huntingtona-kompleksowy-przewodnik-po-objawach-diagnozie-i-leczeniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/choroba-huntingtona-kompleksowy-przewodnik-po-objawach-diagnozie-i-leczeniu\/","title":{"rendered":"Choroba Huntingtona \u2013 kompleksowy przewodnik po objawach, diagnozie i leczeniu"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona (CH) jest rzadk\u0105, dziedziczn\u0105 chorob\u0105 neurodegeneracyjn\u0105, kt\u00f3ra prowadzi do post\u0119puj\u0105cego uszkodzenia kom\u00f3rek nerwowych w m\u00f3zgu. Ta skomplikowana i wyniszczaj\u0105ca choroba wp\u0142ywa na ruch, zdolno\u015bci poznawcze i zachowanie. Pierwsze objawy cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy 30 a 50 rokiem \u017cycia, cho\u0107 mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 zar\u00f3wno wcze\u015bniej, jak i p\u00f3\u017aniej.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Niniejszy wpis ma na celu przybli\u017cenie istoty choroby Huntingtona, jej objaw\u00f3w, przyczyn, diagnostyki oraz dost\u0119pnych metod leczenia i wsparcia.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Czym jest choroba Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona (HD) jest dziedziczn\u0105 chorob\u0105 neurodegeneracyjn\u0105, kt\u00f3ra prowadzi do stopniowej degradacji kom\u00f3rek nerwowych w m\u00f3zgu. Choroba ta ma post\u0119puj\u0105cy charakter i wp\u0142ywa na zdolno\u015bci ruchowe, poznawcze oraz zachowanie pacjenta.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jakie s\u0105 przyczyny choroby Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<h4><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona jest spowodowana mutacj\u0105 w genie HTT, znajduj\u0105cym si\u0119 na chromosomie 4. Ta mutacja prowadzi do nieprawid\u0142owego powt\u00f3rzenia sekwencji CAG w DNA, co skutkuje produkcj\u0105 bia\u0142ka huntingtyny z nieprawid\u0142owo d\u0142ugim odcinkiem glutaminy. Bia\u0142ko to gromadzi si\u0119 w kom\u00f3rkach nerwowych, powoduj\u0105c ich uszkodzenie i \u015bmier\u0107.<\/span><\/h4>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jakie s\u0105 g\u0142\u00f3wne objawy choroby Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Objawy choroby Huntingtona mo\u017cna podzieli\u0107 na trzy g\u0142\u00f3wne kategorie:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">objawy ruchowe,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">objawy poznawcze,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">objawy psychiatryczne.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Te objawy mog\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0107 w zale\u017cno\u015bci od osoby i mog\u0105 wyst\u0119powa\u0107 w r\u00f3\u017cnym nasileniu. Choroba Huntingtona jest post\u0119puj\u0105ca, co oznacza, \u017ce objawy stopniowo si\u0119 pogarszaj\u0105 w miar\u0119 post\u0119pu choroby.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Objawy ruchowe choroby Huntingtona<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Chorea &#8211; mimowolne, niekontrolowane ruchy cia\u0142a, zw\u0142aszcza r\u0105k, n\u00f3g, twarzy i tu\u0142owia.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dystonia &#8211; nienaturalne napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, prowadz\u0105ce do sztywnienia i nieprawid\u0142owej postawy cia\u0142a.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Bradykinezja &#8211; spowolnienie ruch\u00f3w i trudno\u015bci w rozpocz\u0119ciu ruchu.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zaburzenia r\u00f3wnowagi i koordynacji &#8211; problemy z utrzymaniem r\u00f3wnowagi i koordynacj\u0105 ruchow\u0105.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Trudno\u015bci z mow\u0105 i prze\u0142ykaniem &#8211; problemy z artykulacj\u0105 s\u0142\u00f3w oraz po\u0142ykanie pokarm\u00f3w.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Objawy poznawcze choroby Huntingtona<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Pogorszenie pami\u0119ci &#8211; problemy z pami\u0119ci\u0105 kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 i d\u0142ugotrwa\u0142\u0105.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Trudno\u015bci z koncentracj\u0105 &#8211; problemy ze skupieniem uwagi na zadaniach.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zaburzenia my\u015blenia &#8211; problemy z planowaniem, organizacj\u0105 i rozwi\u0105zywaniem problem\u00f3w.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Os\u0142abienie funkcji wykonawczych &#8211; trudno\u015bci w podejmowaniu decyzji i kontrolowaniu impuls\u00f3w.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Objawy psychiatryczne choroby Huntingtona<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Depresja &#8211; uczucie smutku, apatia, brak energii i zainteresowania.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">L\u0119k &#8211; nadmierne zamartwianie si\u0119 i nerwowo\u015b\u0107.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Dra\u017cliwo\u015b\u0107 &#8211; \u0142atwe irytowanie si\u0119 i napady z\u0142o\u015bci.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zmiany nastroju &#8211; nag\u0142e zmiany nastroju, od euforii po przygn\u0119bienie.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Zaburzenia obsesyjno-kompulsywne &#8211; powtarzaj\u0105ce si\u0119 my\u015bli (obsesje) i zachowania (kompulsje).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Psychoza &#8211; w rzadkich przypadkach mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 halucynacje i urojenia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jak dziedziczona jest choroba Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona jest dziedziczona w spos\u00f3b autosomalny dominuj\u0105cy. Oznacza to, \u017ce aby zachorowa\u0107, wystarczy odziedziczy\u0107 jedn\u0105 kopi\u0119 zmutowanego genu HTT od jednego z rodzic\u00f3w.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Genetyczne podstawy dziedziczenia<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona jest spowodowana mutacj\u0105 w genie HTT, znajduj\u0105cym si\u0119 na chromosomie 4. Mutacja polega na nieprawid\u0142owym powt\u00f3rzeniu sekwencji CAG w DNA.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Autosomalne dziedziczenie &#8211; gen HTT nie jest zwi\u0105zany z chromosomami p\u0142ci, co oznacza, \u017ce zar\u00f3wno m\u0119\u017cczy\u017ani, jak i kobiety maj\u0105 takie samo ryzyko dziedziczenia mutacji.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mutacja w genie HTT jest dominuj\u0105ca, co oznacza, \u017ce osoba z jedn\u0105 kopi\u0105 zmutowanego genu (heterozygotyczna) b\u0119dzie mia\u0142a chorob\u0119 Huntingtona.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Ryzyko dziedziczenia<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Je\u015bli jeden z rodzic\u00f3w ma chorob\u0119 Huntingtona, istnieje 50% szans (1 na 2), \u017ce ka\u017cde ich dziecko odziedziczy zmutowany gen i b\u0119dzie mia\u0142o chorob\u0119.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Je\u015bli oboje rodzice nie maj\u0105 mutacji, ich dzieci nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y choroby Huntingtona.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Je\u015bli oboje rodzice maj\u0105 zmutowany gen, istnieje 75% szans (3 na 4), \u017ce ich dziecko odziedziczy przynajmniej jedn\u0105 kopi\u0119 zmutowanego genu (50% szans na bycie heterozygot\u0105, 25% szans na bycie homozygot\u0105, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do ci\u0119\u017cszej postaci choroby).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Przyk\u0142ady dziedziczenia:<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Rodzic z HD (Hh) i rodzic zdrowy (hh):<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">50% szans na dziecko z HD (Hh)<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">50% szans na dziecko zdrowe (hh)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Oboje rodzice z HD (Hh):<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">25% szans na dziecko zdrowe (hh)<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">50% szans na dziecko z HD (Hh)<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">25% szans na dziecko z ci\u0119\u017ck\u0105 postaci\u0105 HD (HH)<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona jest jednoznacznie zwi\u0105zana z genetyk\u0105, co umo\u017cliwia predykcyjne testy genetyczne. Osoby z rodzinn\u0105 histori\u0105 HD mog\u0105 skorzysta\u0107 z test\u00f3w genetycznych, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, czy s\u0105 nosicielami zmutowanego genu HTT, co pozwala na lepsze planowanie przysz\u0142o\u015bci i opieki zdrowotnej.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jak diagnozuje si\u0119 chorob\u0119 Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Diagnoza choroby Huntingtona opiera si\u0119 na kilku kluczowych krokach, kt\u00f3re obejmuj\u0105 ocen\u0119 objaw\u00f3w klinicznych, wywiad rodzinny oraz testy genetyczne. Poni\u017cej przedstawiamy szczeg\u00f3\u0142owy opis procesu diagnostycznego.<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u00a0Wywiad medyczny i rodzinny<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Lekarz zbiera szczeg\u00f3\u0142owe informacje dotycz\u0105ce objaw\u00f3w pacjenta oraz historii chor\u00f3b w rodzinie, zw\u0142aszcza przypadk\u00f3w choroby Huntingtona. Wywiad rodzinny jest istotny, poniewa\u017c choroba jest dziedziczna.<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Badanie neurologiczne<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Podczas badania neurologicznego lekarz ocenia:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Funkcje motoryczne &#8211; mimowolne ruchy, koordynacja, r\u00f3wnowaga, si\u0142a mi\u0119\u015bni.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Funkcje poznawcze &#8211; pami\u0119\u0107, koncentracja, zdolno\u015b\u0107 do rozwi\u0105zywania problem\u00f3w.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Stan psychiczny &#8211; obserwacja objaw\u00f3w depresji, dra\u017cliwo\u015bci, zmian nastroju.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Ocena psychiatryczna<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Psychiatra mo\u017ce oceni\u0107 stan psychiczny pacjenta, szukaj\u0105c objaw\u00f3w depresji, l\u0119ku, dra\u017cliwo\u015bci, psychozy i innych zaburze\u0144 psychicznych.<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Testy genetyczne<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Testy genetyczne s\u0105 najwa\u017cniejszym krokiem w diagnozowaniu choroby Huntingtona. Polegaj\u0105 na analizie DNA w celu wykrycia mutacji w genie HTT. Testy te mog\u0105 potwierdzi\u0107 obecno\u015b\u0107 powt\u00f3rze\u0144 sekwencji CAG, kt\u00f3re s\u0105 charakterystyczne dla choroby.<\/span><\/p>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Badania obrazowe<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W niekt\u00f3rych przypadkach mog\u0105 by\u0107 wykonane badania obrazowe m\u00f3zgu, takie jak:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Rezonans magnetyczny (MRI) &#8211; mo\u017ce pokaza\u0107 zmiany w strukturze m\u00f3zgu, takie jak zanik j\u0105dra ogoniastego i kory m\u00f3zgowej.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tomografia komputerowa (CT) &#8211; mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c wykaza\u0107 zmiany strukturalne w m\u00f3zgu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Testy neuropsychologiczne<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Te testy oceniaj\u0105 funkcje poznawcze, takie jak pami\u0119\u0107, uwaga, zdolno\u015b\u0107 do planowania i rozwi\u0105zywania problem\u00f3w. Pomagaj\u0105 okre\u015bli\u0107 stopie\u0144 wp\u0142ywu choroby na codzienne funkcjonowanie pacjenta.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Przebieg testu genetycznego<\/span><\/h3>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Pobranie pr\u00f3bki DNA<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; zwykle z pr\u00f3bki krwi, rzadziej ze \u015bliny.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Analiza laboratoryjna<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; badanie polega na liczeniu liczby powt\u00f3rze\u0144 sekwencji CAG w genie HTT. U zdrowych os\u00f3b liczba powt\u00f3rze\u0144 wynosi mniej ni\u017c 36. U os\u00f3b z chorob\u0105 Huntingtona liczba powt\u00f3rze\u0144 wynosi 36 lub wi\u0119cej.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Interpretacja wynik\u00f3w<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> &#8211; wynik testu jest omawiany z pacjentem przez specjalist\u0119 genetyki lub neurologa, kt\u00f3ry wyja\u015bnia znaczenie wyniku i dalsze kroki.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Konsultacja genetyczna<\/span><\/h3>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Przed i po wykonaniu test\u00f3w genetycznych, pacjentowi i jego rodzinie zaleca si\u0119 konsultacj\u0119 genetyczn\u0105. Genetyk mo\u017ce pom\u00f3c zrozumie\u0107 ryzyko dziedziczenia, implikacje wynik\u00f3w testu oraz mo\u017cliwo\u015bci planowania rodziny.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Proces diagnozy choroby Huntingtona jest wieloaspektowy i wymaga wsp\u00f3\u0142pracy zespo\u0142u specjalist\u00f3w, aby zapewni\u0107 dok\u0142adn\u0105 diagnoz\u0119 i odpowiednie wsparcie pacjentowi oraz jego rodzinie.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Czy istnieje lekarstwo na chorob\u0119 Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Obecnie nie ma lekarstwa na chorob\u0119 Huntingtona. Leczenie skupia si\u0119 na \u0142agodzeniu objaw\u00f3w i poprawie jako\u015bci \u017cycia pacjent\u00f3w.\u00a0<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jakie s\u0105 metody leczenia choroby Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Farmakoterapia<\/span><\/h3>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leki na objawy ruchowe<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Tetrabenazyna &#8211; stosowana do zmniejszenia mimowolnych ruch\u00f3w (chorea).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Rysperydon, olanzapina &#8211; mog\u0105 by\u0107 u\u017cywane w kontrolowaniu ruch\u00f3w mimowolnych oraz dra\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Amantadyna &#8211; czasami stosowana do kontrolowania objaw\u00f3w ruchowych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leki na objawy psychiczne<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leki przeciwdepresyjne:<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"3\"><span style=\"font-weight: 400;\">SSRI (Selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny) &#8211; fluoksetyna, sertralina.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"3\"><span style=\"font-weight: 400;\">TCA (Tr\u00f3jpier\u015bcieniowe leki przeciwdepresyjne) &#8211; amitryptylina.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leki przeciwpsychotyczne:<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"3\"><span style=\"font-weight: 400;\">Olanzapina, kwetiapina &#8211; stosowane w przypadku psychozy, dra\u017cliwo\u015bci i agresji.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Stabilizatory nastroju:<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"3\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kwas walproinowy, lamotrygina &#8211; mog\u0105 pom\u00f3c w kontrolowaniu waha\u0144 nastroju i dra\u017cliwo\u015bci.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leki na objawy poznawcze<\/span>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"2\"><span style=\"font-weight: 400;\">Obecnie nie ma specyficznych lek\u00f3w na objawy poznawcze zwi\u0105zane z chorob\u0105 Huntingtona, ale badane s\u0105 leki stosowane w chorobie Alzheimera, takie jak inhibitory cholinesterazy (donepezil, rywastygmina).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Terapie wspomagaj\u0105ce<\/span><\/h3>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fizjoterapia &#8211; pomaga pacjentom utrzyma\u0107 ruchomo\u015b\u0107, r\u00f3wnowag\u0119 i koordynacj\u0119. \u0106wiczenia mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c zmniejsza\u0107 sztywno\u015b\u0107 mi\u0119\u015bni i poprawia\u0107 og\u00f3ln\u0105 sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Terapia zaj\u0119ciowa &#8211; pomaga pacjentom w adaptacji do codziennych czynno\u015bci i wprowadza strategie radzenia sobie z utrat\u0105 funkcji. Mo\u017ce obejmowa\u0107 dostosowanie domu i miejsca pracy do potrzeb pacjenta.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Logopedia &#8211; pomaga pacjentom z trudno\u015bciami w mowie i po\u0142ykaniu. Logopeda mo\u017ce pracowa\u0107 nad popraw\u0105 artykulacji oraz wprowadzi\u0107 techniki u\u0142atwiaj\u0105ce po\u0142ykanie.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Wsparcie psychologiczne i psychiatryczne &#8211; terapia psychologiczna i wsparcie psychiatryczne mog\u0105 pom\u00f3c pacjentom i ich rodzinom radzi\u0107 sobie z emocjonalnymi i spo\u0142ecznymi aspektami choroby. Grupy wsparcia oraz doradztwo genetyczne r\u00f3wnie\u017c mog\u0105 by\u0107 korzystne.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Badania kliniczne i terapie eksperymentalne<\/span><\/h3>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Terapie genowe &#8211; badania nad technologiami modyfikacji gen\u00f3w, takimi jak CRISPR, maj\u0105 na celu napraw\u0119 lub wy\u0142\u0105czenie zmutowanego genu HTT.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Inhibitory RNA (RNAi) &#8211; terapie RNAi pr\u00f3buj\u0105 zablokowa\u0107 produkcj\u0119 nieprawid\u0142owego bia\u0142ka huntingtyny na poziomie mRNA, co mo\u017ce zmniejszy\u0107 jego toksyczne dzia\u0142anie w kom\u00f3rkach nerwowych.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Terapie kom\u00f3rkowe &#8211; badania nad przeszczepem kom\u00f3rek macierzystych w celu regeneracji uszkodzonych kom\u00f3rek nerwowych s\u0105 w toku.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leki modyfikuj\u0105ce chorob\u0119 &#8211; badania kliniczne testuj\u0105 r\u00f3\u017cne leki, kt\u00f3re mog\u0105 spowolni\u0107 post\u0119p choroby, takie jak preparaty moduluj\u0105ce funkcje mitochondrialne czy \u015brodki neuroproekcyjne.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Zarz\u0105dzanie i wsparcie<\/span><\/h3>\n<ol>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Edukacja pacjenta i rodziny &#8211; informowanie o chorobie, jej przebiegu i metodach radzenia sobie z objawami.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Planowanie opieki &#8211; wczesne planowanie przysz\u0142ej opieki i wsparcia, w tym opieki d\u0142ugoterminowej, jest kluczowe.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Wsparcie spo\u0142eczno\u015bciowe &#8211; zaanga\u017cowanie w grupy wsparcia oraz organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 chorob\u0105 Huntingtona mo\u017ce by\u0107 niezwykle pomocne dla pacjent\u00f3w i ich rodzin.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Chocia\u017c obecnie nie ma lekarstwa na chorob\u0119 Huntingtona, kombinacja leczenia farmakologicznego, terapii wspomagaj\u0105cych oraz bada\u0144 klinicznych mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jakie s\u0105 nowe kierunki bada\u0144 nad chorob\u0105 Huntingtona?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Aktualne kierunki bada\u0144 nad chorob\u0105 Huntingtona koncentruj\u0105 si\u0119 na zrozumieniu mechanizm\u00f3w choroby, opracowywaniu nowych terapii oraz testowaniu istniej\u0105cych lek\u00f3w pod k\u0105tem ich skuteczno\u015bci w leczeniu tej choroby. Poni\u017cej opisujemy kilka g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w bada\u0144.<\/span><\/p>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Terapie genowe i molekularne<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Technologie modyfikacji gen\u00f3w (CRISPR\/Cas9) &#8211; badania nad wykorzystaniem techniki CRISPR\/Cas9 do naprawy lub wy\u0142\u0105czenia zmutowanego genu HTT.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Inhibitory RNA (RNAi) \u2013 terapie RNAi maj\u0105ce na celu zablokowanie produkcji nieprawid\u0142owego bia\u0142ka huntingtyny na poziomie mRNA, co mo\u017ce zmniejszy\u0107 jego toksyczne dzia\u0142anie w kom\u00f3rkach nerwowych.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Antysensowne oligonukleotydy (ASO) &#8211; badania nad zastosowaniem ASO do zmniejszenia poziomu nieprawid\u0142owej huntingtyny w m\u00f3zgu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Terapie kom\u00f3rkowe<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Przeszczepy kom\u00f3rek macierzystych &#8211; badania nad mo\u017cliwo\u015bciami regeneracji uszkodzonych kom\u00f3rek nerwowych za pomoc\u0105 przeszczepu kom\u00f3rek macierzystych. Terapie te maj\u0105 na celu odbudow\u0119 tkanki nerwowej i popraw\u0119 funkcji neurologicznych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Leki modyfikuj\u0105ce przebieg choroby<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015arodki neuroprotekcyjne &#8211; badania nad lekami, kt\u00f3re mog\u0105 chroni\u0107 kom\u00f3rki nerwowe przed uszkodzeniem. Przyk\u0142ady to r\u00f3\u017cne zwi\u0105zki antyoksydacyjne, \u015brodki przeciwzapalne oraz leki moduluj\u0105ce funkcje mitochondrialne.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Modulacja szlak\u00f3w sygna\u0142owych &#8211; badania nad lekami, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na r\u00f3\u017cne szlaki sygna\u0142owe w kom\u00f3rkach nerwowych, co mo\u017ce pom\u00f3c w spowolnieniu post\u0119pu choroby.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Leki wspomagaj\u0105ce funkcje poznawcze i ruchowe<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Nowe leki farmakologiczne &#8211; badania nad nowymi lekami, kt\u00f3re mog\u0105 poprawi\u0107 funkcje poznawcze i ruchowe u pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Huntingtona. Przyk\u0142ady to leki wp\u0142ywaj\u0105ce na receptory dopaminowe, glutaminowe czy cholinergiczne.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Testowanie istniej\u0105cych lek\u00f3w, stosowanych w innych chorobach, pod k\u0105tem ich skuteczno\u015bci w chorobie Huntingtona. Przyk\u0142adem mog\u0105 by\u0107 leki stosowane w chorobie Alzheimera, Parkinsona czy stwardnieniu rozsianym.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Badania nad biomarkerami<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Identyfikacja biomarker\u00f3w &#8211; poszukiwanie biomarker\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w wczesnym wykrywaniu choroby, monitorowaniu jej post\u0119pu oraz ocenie skuteczno\u015bci terapii. Biomarkery mog\u0105 obejmowa\u0107 zmiany w poziomach okre\u015blonych bia\u0142ek, metabolit\u00f3w czy obrazowania m\u00f3zgu.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Badania kliniczne<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Badania fazy I-III &#8211; prowadzenie bada\u0144 klinicznych w celu oceny bezpiecze\u0144stwa, tolerancji i skuteczno\u015bci nowych terapii u pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Huntingtona. W badaniach tych testowane s\u0105 r\u00f3\u017cne podej\u015bcia terapeutyczne, od terapii genowych po leki farmakologiczne.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Konsorcja badawcze &#8211; wsp\u00f3\u0142praca mi\u0119dzynarodowa w ramach konsorcj\u00f3w badawczych, takich jak Enroll-HD, kt\u00f3re zbieraj\u0105 dane od pacjent\u00f3w z chorob\u0105 Huntingtona na ca\u0142ym \u015bwiecie, aby lepiej zrozumie\u0107 chorob\u0119 i przyspieszy\u0107 rozw\u00f3j nowych terapii.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<h3><span style=\"font-weight: 400;\">Badania nad mechanizmami choroby<\/span><\/h3>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Mechanizmy neurodegeneracji &#8211; badania nad tym, jak mutacja w genie HTT prowadzi do uszkodzenia kom\u00f3rek nerwowych. Zrozumienie tych mechanizm\u00f3w mo\u017ce pom\u00f3c w opracowaniu nowych strategii terapeutycznych.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Interakcje bia\u0142ka huntingtyny &#8211; badania nad tym, jak nieprawid\u0142owe bia\u0142ko huntingtyny wp\u0142ywa na r\u00f3\u017cne procesy kom\u00f3rkowe, takie jak transport wewn\u0105trzkom\u00f3rkowy, funkcje synaps i \u015bcie\u017cki sygna\u0142owe.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Post\u0119py w tych obszarach bada\u0144 mog\u0105 prowadzi\u0107 do opracowania nowych, bardziej skutecznych metod leczenia choroby Huntingtona i poprawy jako\u015bci \u017cycia pacjent\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Jakie wsparcie jest dost\u0119pne dla os\u00f3b z chorob\u0105 Huntingtona i ich rodzin?<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wsparcie dla os\u00f3b z chorob\u0105 Huntingtona i ich rodzin jest wieloaspektowe, obejmuj\u0105c pomoc medyczn\u0105, psychologiczn\u0105, socjaln\u0105 oraz edukacyjn\u0105.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Najwa\u017cniejsze formy wsparcia to:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Specjalistyczna opieka neurologiczna &#8211; Regularne wizyty u neurologa specjalizuj\u0105cego si\u0119 w chorobach neurodegeneracyjnych, aby monitorowa\u0107 post\u0119p choroby i dostosowywa\u0107 leczenie<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Poradnie genetyczne &#8211; konsultacje genetyczne, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w zrozumieniu ryzyka dziedziczenia choroby, dost\u0119pnych test\u00f3w genetycznych oraz planowania rodziny.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Fizjoterapia &#8211; \u0107wiczenia poprawiaj\u0105ce ruchomo\u015b\u0107, koordynacj\u0119 i r\u00f3wnowag\u0119.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Terapia zaj\u0119ciowa &#8211; pomoc w adaptacji do codziennych czynno\u015bci oraz dostosowywanie \u015brodowiska domowego i zawodowego.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Logopedia &#8211; terapia mowy i po\u0142ykania.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Terapia psychologiczna &#8211; indywidualna psychoterapia, psychoterapia par oraz psychoterapia rodzinna pomagaj\u0105ca radzi\u0107 sobie z emocjonalnymi i spo\u0142ecznymi aspektami choroby.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Leczenie psychiatryczne &#8211; leki przeciwdepresyjne, przeciwl\u0119kowe oraz przeciwpsychotyczne mog\u0105 by\u0107 stosowane w leczeniu objaw\u00f3w psychicznych zwi\u0105zanych z chorob\u0105 Huntingtona.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Grupy wsparcia &#8211; grupy wsparcia dla pacjent\u00f3w i ich rodzin, gdzie mog\u0105 dzieli\u0107 si\u0119 do\u015bwiadczeniami, uzyskiwa\u0107 wsparcie emocjonalne i informacje praktyczne.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Organizacje pozarz\u0105dowe &#8211; organizacje oferuj\u0105ce wsparcie i zasoby dla os\u00f3b z chorob\u0105 Huntingtona, w tym informacje na temat choroby, programy wsparcia i kampanie na rzecz zwi\u0119kszania \u015bwiadomo\u015bci.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Programy edukacyjne &#8211; informowanie pacjent\u00f3w i ich rodzin o chorobie, jej przebiegu i dost\u0119pnych metodach leczenia. Szkolenia dotycz\u0105ce opieki nad osob\u0105 z chorob\u0105 Huntingtona.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Konsultacje specjalistyczne\u00a0 &#8211; konsultacje z pracownikami socjalnymi i doradcami, kt\u00f3rzy mog\u0105 pom\u00f3c w zrozumieniu i uzyskaniu dost\u0119pu do r\u00f3\u017cnych form pomocy spo\u0142ecznej i finansowej.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u015awiadczenia socjalne &#8211; pomoc w uzyskaniu \u015bwiadcze\u0144 socjalnych, takich jak renta inwalidzka, zasi\u0142ki opieku\u0144cze oraz inne formy wsparcia finansowego.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Porady prawne &#8211; pomoc prawna w zakresie praw pacjent\u00f3w, opieki nad osobami niepe\u0142nosprawnymi oraz planowania przysz\u0142o\u015bci (np. pe\u0142nomocnictwa, opieka prawna).<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Opieka paliatywna &#8211; us\u0142ugi opieki paliatywnej skoncentrowane na poprawie jako\u015bci \u017cycia pacjent\u00f3w z zaawansowan\u0105 chorob\u0105 Huntingtona, poprzez zarz\u0105dzanie objawami i wsparcie emocjonalne.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">Hospicja oferuj\u0105ce wsparcie dla pacjent\u00f3w w terminalnym stadium choroby oraz dla ich rodzin, zapewniaj\u0105c komfort i wsparcie w ko\u0144cowej fazie \u017cycia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Wsparcie dla os\u00f3b z chorob\u0105 Huntingtona i ich rodzin jest kluczowe, aby pom\u00f3c im radzi\u0107 sobie z wyzwaniami zwi\u0105zanymi z chorob\u0105. Kombinacja r\u00f3\u017cnych form wsparcia mo\u017ce znacz\u0105co poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia pacjent\u00f3w i ich bliskich.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2><span style=\"font-weight: 400;\">Podsumowanie<\/span><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Choroba Huntingtona to z\u0142o\u017cona i wyniszczaj\u0105ca choroba neurodegeneracyjna, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na wiele aspekt\u00f3w \u017cycia pacjent\u00f3w i ich rodzin. Cho\u0107 nie ma jeszcze lekarstwa na t\u0119 chorob\u0119, dost\u0119pne metody leczenia mog\u0105 znacz\u0105co poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia chorych. Wsparcie spo\u0142eczne i psychologiczne odgrywa kluczow\u0105 rol\u0119 w radzeniu sobie z wyzwaniami, jakie niesie ze sob\u0105 choroba Huntingtona. Warto \u015bledzi\u0107 nowe kierunki bada\u0144, kt\u00f3re nios\u0105 nadziej\u0119 na skuteczniejsze terapie w przysz\u0142o\u015bci.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">W Centrum Terapii Synteza w Krakowie oferujemy wsparcie specjalist\u00f3w z dziedziny:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">fizjoterapii,<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">logopedii\/neurologopedii;<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><span style=\"font-weight: 400;\">psychoterapii.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: center;\"><b>Um\u00f3w si\u0119<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><b>w Centrum Terapii Synteza w Krakowie <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u2013<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">w celu um\u00f3wienia wizyty zadzwo\u0144 pod <\/span><b>535 77 87 07<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-weight: 400;\">lub skontaktuj si\u0119 poprzez e-mail: <\/span><b>rejestracja@centrumsynteza.pl<\/b><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Choroba Huntingtona (CH) jest rzadk\u0105, dziedziczn\u0105 chorob\u0105 neurodegeneracyjn\u0105, kt\u00f3ra prowadzi do post\u0119puj\u0105cego uszkodzenia kom\u00f3rek nerwowych w m\u00f3zgu. Ta skomplikowana i wyniszczaj\u0105ca choroba wp\u0142ywa na ruch, zdolno\u015bci poznawcze i zachowanie. Pierwsze objawy cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy 30 a 50 rokiem \u017cycia, cho\u0107 mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 zar\u00f3wno wcze\u015bniej, jak i p\u00f3\u017aniej. Niniejszy wpis ma na celu przybli\u017cenie istoty \u2026 <a href=\"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/choroba-huntingtona-kompleksowy-przewodnik-po-objawach-diagnozie-i-leczeniu\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":11312,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[151],"tags":[],"class_list":["post-11310","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-psychoedukacja"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11310","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11310"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11310\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11592,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11310\/revisions\/11592"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11312"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11310"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11310"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/centrum-synteza-krakow\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11310"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}