{"id":101,"date":"2024-06-11T11:43:21","date_gmt":"2024-06-11T11:43:21","guid":{"rendered":"http:\/\/devops.mentalpath.pl\/?p=101"},"modified":"2025-05-13T13:29:18","modified_gmt":"2025-05-13T13:29:18","slug":"co-to-jest-wypalenie-zawodowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/co-to-jest-wypalenie-zawodowe\/","title":{"rendered":"Co to jest wypalenie zawodowe?"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Wypalenie zawodowe <\/strong>jest uporczywym, negatywnym, zwi\u0105zanym z prac\u0105 stanem, <strong>wyst\u0119puj\u0105cym u os\u00f3b og\u00f3lnie zdrowych<\/strong>. Charakteryzuje si\u0119 on g\u0142\u00f3wnie:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wyczerpaniem, kt\u00f3remu towarzyszy dyskomfort psychiczny i fizyczny<\/li>\n\n\n\n<li>poczucie zmniejszonej skuteczno\u015bci<\/li>\n\n\n\n<li>obni\u017cona motywacja<\/li>\n\n\n\n<li>dysfunkcyjne postawy i zachowania w pracy<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Wypalenie zawodowe to stan, kt\u00f3ry rozwija si\u0119 stopniowo i wynika z rozbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy aspiracjami, intencjami, wyobra\u017ceniami, planami (zar\u00f3wno w kontek\u015bcie rozwoju kariery, jak i w kontek\u015bcie finansowym) a realiami wykonywania danego zawodu lub warunk\u00f3w pracy u danego pracodawcy. Najcz\u0119\u015bciej dotyka osoby nieposiadaj\u0105ce wiedzy i narz\u0119dzi do radzenia sobie ze <strong>stresem<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Objawy wypalenia zawodowego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Syndrom wypalenia zawodowego mog\u0105ce rozwin\u0105\u0107 si\u0119 u ka\u017cdej zdrowej psychicznie osoby nie stanowi dysfunkcji okre\u015blonego narz\u0105du czy uk\u0142adu, lecz nale\u017cy do problem\u00f3w zwi\u0105zanych z trudno\u015bciami \u017cyciowymi. W\u015br\u00f3d najcz\u0119stszych objaw\u00f3w wypalenia zawodowego wymienia si\u0119 wyczerpanie emocjonalne, nast\u0119pnie wzrastaj\u0105ce zniech\u0119cenie, spadek skuteczno\u015bci dzia\u0142a\u0144 w\u0142asnych, s\u0142abn\u0105ca motywacja do rozwoju i osi\u0105gania cel\u00f3w oraz wzrost negatywnych postaw i zachowa\u0144 utrudniaj\u0105cych przystosowanie do pracy.<\/p>\n\n\n\n<p>Wypalenie zawodowe zosta\u0142o uznane za najwi\u0119ksze zagro\u017cenie os\u00f3b aktywnych zawodowo w XXI wieku. Poni\u017cej przedstawiamy jak problem wypalenia zawodowego jest opisywany przez r\u00f3\u017cnych badaczy.<\/p>\n\n\n\n<p>W badaniach empirycznych Maslach wyodr\u0119bni\u0142a <strong>trzy sk\u0142adowe zespo\u0142u wypalenia: emocjonalne wyczerpanie, depersonalizacj\u0119 i obni\u017cone poczucie dokona\u0144 osobistych<\/strong>. <strong>Emocjonalne wyczerpanie<\/strong> wyst\u0119puje w postaci zm\u0119czenia, utraty si\u0142 po\u0142\u0105czonej z niemo\u017cno\u015bci\u0105 ich regeneracji, spadku energii, dra\u017cliwo\u015bci, impulsywno\u015bci i objaw\u00f3w psychosomatycznych. <strong>Depersonalizacja<\/strong> objawia si\u0119 poprzez dystansowanie si\u0119 od wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w oraz pacjent\u00f3w, przedmiotowo\u015b\u0107 w relacjach z nimi, negatywny stosunek do innych. <strong>Obni\u017cone poczucie dokona\u0144 osobistych<\/strong> to brak zadowolenia z osi\u0105gni\u0119\u0107 zawodowych oraz zmniejszone poczucie kompetencji i skuteczno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Syndrom wypalenia zawodowego, wed\u0142ug Kristensena, jest w swej istocie stanem zm\u0119czenia i wyczerpania jednostki (fatique and exhaustion), kt\u00f3rego \u017ar\u00f3d\u0142a mog\u0105 tkwi\u0107 poza prac\u0105 (personal burnout), w pracy (work-related burnout) oraz w relacji z lud\u017ami w miejscu pracy (client-related burnout).<\/p>\n\n\n\n<p>Pines uwa\u017ca, \u017ce proces <strong>wypalenia<\/strong> jest wynikiem niepowodzenia w poszukiwaniu sensu \u017cycia w pracy. Zdaniem autorki stan ten dotyczy os\u00f3b stawiaj\u0105cych sobie w pracy ambitne cele oraz zaanga\u017cowanych w ich realizacj\u0119. Warunkiem wyst\u0105pienia objaw\u00f3w wypalenia zawodowego jest subiektywne poczucie pora\u017cki, kt\u00f3re uniemo\u017cliwia wytworzenie mechanizm\u00f3w radzenia sobie ze stresem oraz umniejsza kompetencje i skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania pracownika.<\/p>\n\n\n\n<p>W literaturze przedmiotu opisywany jest model \u201e<strong>Wymagania\u2011Wp\u0142yw\u2011Wsparcie w pracy<\/strong>\u201d \u2013 (Job demand\u2011Control\u2011Support), kt\u00f3ry t\u0142umaczy zale\u017cno\u015bci pomi\u0119dzy \u015brodowiskiem pracy, indywidualnymi cechami osobowymi i zespo\u0142em wypalenia zawodowego. Wysokie wymagania, jakie stawia wykonywany zaw\u00f3d, ma\u0142y wp\u0142yw na organizacj\u0119 pracy, ma\u0142e wsparcie ze strony wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i kadry zarz\u0105dzaj\u0105cej to negatywne czynniki zwi\u0105zane ze \u015brodowiskiem pracy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biologiczna podatno\u015b\u0107 na stres w po\u0142\u0105czeniu z brakiem umiej\u0119tno\u015bci w budowaniu relacji spo\u0142ecznych i nisk\u0105 tolerancj\u0105 na frustracj\u0119 to indywidualne cechy usposabiaj\u0105ce do wypalenia<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Zapobieganie zespo\u0142owi wypalenia zawodowego<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Naukowcy potwierdzili istnienie zwi\u0105zku pomi\u0119dzy stresem zawodowym a wymiarami zespo\u0142u wypalenia zawodowego. Opanowanie stresu i jego skutk\u00f3w w\u015br\u00f3d pracownik\u00f3w wymaga kompleksowych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Sprzyja\u0107 temu mog\u0105 szkolenia i warsztaty w zakresie profilaktyki zdrowia psychicznego w miejscu pracy (np. dotycz\u0105ce wiedzy o stresie i technik jego opanowania), umiej\u0119tnego budowania zespo\u0142u czy w\u0142a\u015bciwej komunikacji.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Higiena psychiczna<\/strong> ma s\u0142u\u017cy\u0107 \u201eochronie przed tym, co negatywne\u201d. Mo\u017cna zastosowa\u0107 wyuczone techniki relaksacyjne, mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c oprze\u0107 si\u0119 na dzia\u0142aniach, kt\u00f3re cz\u0142owiek wybiera intuicyjnie \u2013 poszerza\u0107 zainteresowania, hobby, przejawia\u0107 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105, sprawia\u0107 sobie przyjemno\u015bci, takie jak spotkania towarzyskie, drobne zakupy, ulubione jedzenie. Przez radzenie sobie rozumie si\u0119 zindywidualizowane strategie stosowane przez ludzi do\u015bwiadczaj\u0105cych stresu. Nale\u017c\u0105 do nich pr\u00f3by znalezienia pozytywnych stron trudnej sytuacji, zwr\u00f3cenie aktywno\u015bci w innym kierunku, aby odsun\u0105\u0107 od siebie problem, potraktowanie trudnej sytuacji jako wyzwania, przypisanie problemom zawodowym w\u0142a\u015bciwej rangi.<\/li>\n\n\n\n<li>Kolejnym istotnym elementem w profilaktyce zespo\u0142u wypalenia jest <strong>w\u0142a\u015bciwa organizacja pracy<\/strong>:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>zakres obowi\u0105zk\u00f3w<\/li>\n\n\n\n<li>obci\u0105\u017cenie prac\u0105 i tempo pracy<\/li>\n\n\n\n<li>harmonogram pracy<\/li>\n\n\n\n<li>kontrola<\/li>\n\n\n\n<li>\u015brodowisko i wyposa\u017cenie<\/li>\n\n\n\n<li>kultura organizacyjna<\/li>\n\n\n\n<li>stosunki interpersonalne w pracy<\/li>\n\n\n\n<li>rola w organizacji<\/li>\n\n\n\n<li>rozw\u00f3j kariery zawodowej<\/li>\n\n\n\n<li>przemoc i n\u0119kanie<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Cenn\u0105 inicjatyw\u0105 pracodawc\u00f3w jest wprowadzenie okresowych anonimowych bada\u0144 ankietowych s\u0142u\u017c\u0105cych do oceny poziomu wypalenia zawodowego w danej organizacji oraz zorganizowanie wsparcia psychologicznego (<strong>outsourcing psychologiczny<\/strong>)&nbsp; zar\u00f3wno w postaci poradnictwa jak i indywidualnych spotka\u0144 ze specjalistami (<strong>psychologami, psychoterapeutami, interwentami kryzysowymi<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u015bwiadczeni specjali\u015bci potrafi\u0105 dobra\u0107 metod\u0119 pracy z pracownikiem do jego indywidualnych potrzeb. Jedn\u0105 z takich metod jest terapia przy u\u017cyciu EMD.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Terapia traumy za pomoc\u0105 EMDR -  psycholog, psychoterapeuta Ma\u0142gorzata Bajko\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/NGFi47JIuXA?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>&nbsp;<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wypalenie zawodowe leczenie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>W przypadku wypalenia zawodowego leczenie to najcz\u0119\u015bciej psychoterapia. Je\u017celi psychoterapeuta zaobserwuje objawy depresji skieruje niezw\u0142ocznie na konsultacj\u0119 psychiatryczn\u0105, gdy\u017c by\u0107 mo\u017ce konieczne b\u0119dzie wdro\u017cenie leczenia farmakologicznego. Leki mo\u017ce przepisa\u0107 wy\u0142\u0105cznie lekarz <strong>psychiatra<\/strong>. Nie nale\u017cy odk\u0142ada\u0107 w czasie spotkania ze specjalist\u0105. Do\u015bwiadczony psychoterapeuta nauczy nas nie tylko radzenia sobie ze stresem, a tak\u017ce pomo\u017ce zidentyfikowa\u0107 przyczyny powoduj\u0105ce nasz kryzys (np. trudne relacje ze wsp\u00f3\u0142pracownikami, pracoholizm, problemy w \u017cyciu osobistym). Skutki wypalenia zawodowego mog\u0105 by\u0107 gro\u017ane. Opr\u00f3cz <strong>nerwicy<\/strong> czy, <strong>depresji<\/strong>, mo\u017cemy odczuwa\u0107 wiele dolegliwo\u015bci psychosomatycznych (b\u00f3le g\u0142owy, b\u00f3le brzucha, b\u00f3le w klatce piersiowej, problemy ze snem, problemy z od\u017cywianiem), kt\u00f3re same nie ust\u0105pi\u0105, dlatego wa\u017cne jest zrobienie pierwszego kroku, \u017ceby sobie pom\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wypalenie zawodowe \u2013 jak sobie radzi\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Oczywi\u015bcie lepiej jest zapobiega\u0107 ni\u017c leczy\u0107. \u017beby nie doprowadzi\u0107 do wypalenia zawodowego wa\u017cne jest \u015bwiadome dbanie o swoje zdrowie psychiczne, wymaganie od pracodawcy zapewnienia odpowiednich warunk\u00f3w pracy i co r\u00f3wnie istotne nale\u017cy dba\u0107 o sw\u00f3j rozw\u00f3j zawodowy i osobisty.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Wypalenie zawodowe \u2013 jak sobie radzi\u0107? <\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p><strong>Oto kilka porad, co mo\u017cemy zrobi\u0107, \u017ceby zapobiega\u0107 wypaleniu zawodowemu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>\u015awiadomie dbaj o swoje zdrowie psychiczne.&nbsp;<\/li>\n\n\n\n<li>Zadbaj o regularn\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Zadbaj o dobry sen.<\/li>\n\n\n\n<li>Od\u017cywiaj si\u0119 zdrowo. Unikaj fast foodu, u\u017cywek, p\u00f3\u017anych posi\u0142k\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od samopoczucia, stosowanej diety i pory roku suplementuj niedobory mikroelement\u00f3w w organizmie. Niedobory np. magnezu mog\u0105 powodowa\u0107: zm\u0119czenie, b\u00f3le g\u0142owy, bezsenno\u015b\u0107, dra\u017cliwo\u015b\u0107, nerwowo\u015b\u0107, skurcze mi\u0119\u015bni.<\/li>\n\n\n\n<li>Wykonuj okresowe badania medyczne.<\/li>\n\n\n\n<li>Znajd\u017a sobie zaj\u0119cie, pasj\u0119, kt\u00f3ra b\u0119dzie przyjemn\u0105 ucieczk\u0105 od stresu w pracy.<\/li>\n\n\n\n<li>Naucz si\u0119 stawiania granic, nie bierz na siebie za du\u017co obowi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3rym nie b\u0119dziesz w stanie podo\u0142a\u0107 bez pracy w nadgodzinach.<\/li>\n\n\n\n<li>Zadbaj o sw\u00f3j rozw\u00f3j osobisty i zawodowy w miejscu pracy. Uczestnicz w szkoleniach, warsztatach, spotykaj ludzi z innych dzia\u0142\u00f3w, buduj zdrowe relacje.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wypalenie zawodowe jest uporczywym, negatywnym, zwi\u0105zanym z prac\u0105 stanem, wyst\u0119puj\u0105cym u os\u00f3b og\u00f3lnie zdrowych. Charakteryzuje si\u0119 on g\u0142\u00f3wnie: Wypalenie zawodowe to stan, kt\u00f3ry rozwija si\u0119 stopniowo i wynika z rozbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy aspiracjami, intencjami, wyobra\u017ceniami, planami (zar\u00f3wno w kontek\u015bcie rozwoju kariery, jak i w kontek\u015bcie finansowym) a realiami wykonywania danego zawodu lub warunk\u00f3w pracy u danego \u2026 <a href=\"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/co-to-jest-wypalenie-zawodowe\/\">Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":102,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"class_list":["post-101","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdrowie-psychiczne-w-miejscu-pracy"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":432,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101\/revisions\/432"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentalpath.pl\/rzeszow\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}