Ataki paniki – objawy, przyczyny i metody terapii

Czym jest atak paniki?

Atak paniki to nagłe pojawienie się intensywnego przerażenia i niepokoju – często pojawia się bez jasnego powodu i pozornie nieznanej przyczyny. Napad paniki objawia się różnorodnymi symptomami zarówno fizycznymi, jak i psychicznymi. Doświadczenie to może być głęboko niepokojące i trudne do przejścia.

Rodzaje ataków paniki

Ataki paniki można podzielić na różne kategorie, w zależności od ich przyczyn i okoliczności występowania:

  • Ataki paniki związane z sytuacjami – pojawiają się w odpowiedzi na specyficzne sytuacje zewnętrzne, na przykład przy społecznych fobiach;
  • Nocne ataki paniki – objawiają się nagłym przebudzeniem w nocy w stanie paniki, mając cechy podobne do ataków doświadczanych w ciągu dnia.
  • Spontaniczne ataki paniki – występują niespodziewanie, bez jasnego zewnętrznego wyzwalacza lub ostrzeżenia;

Każdy rodzaj ataku paniki wyróżnia się unikalnymi cechami i może wymagać indywidualnie dostosowanych metod radzenia sobie i interwencji.

Jak wygląda atak paniki? 

Przebieg ataku paniki często przebiega przez kilka typowych faz. Zwykle rozpoczyna się nagle, a symptomy eskalują szybko w ciągu pierwszych kilku minut. Największa intensywność objawów występuje zazwyczaj w ciągu 10 minut. Następnie symptomy zaczynają się stopniowo zmniejszać i słabnąć, co może trwać od kilkunastu minut do godziny. Gdy objawy fizyczne i emocjonalne zaczynają ustępować, stan osoby przechodzącej przez atak paniki zaczyna się poprawiać. Po ataku paniki często pojawia się uczucie wyczerpania oraz zmęczenia, a także obawa przed kolejnym atakiem. W przypadku szczególnie intensywnego ataku, osoba może mieć trudności z natychmiastowym wznowieniem swoich poprzednich aktywności.

Objawy i sygnały z ciała – główne symptomy ataku paniki

Diagnoza ataku paniki opiera się na rozpoznaniu specyficznych objawów, które można sklasyfikować na symptomy fizyczne i psychiczne. Mogą one pojawić się z różną częstotliwością, w zależności od indywidualnych okoliczności. Atak paniki sam w sobie nie jest zagrożeniem życia, jego objawy mogą znacznie wpływać na jego jakość. 

Ważne jest, aby osoby, które regularnie doświadczają ataków paniki, szukały profesjonalnej pomocy, ponieważ mogą one być częścią zaburzeń lękowych, które wymagają odpowiedniego leczenia.

Jak rozpoznać atak paniki: fizyczne i psychiczne symptomy

Rozpoznanie ataku paniki opiera się na zidentyfikowaniu charakterystycznych objawów, które można podzielić na dwie grupy – fizyczne oraz psychiczne.

Symptomy fizyczne: 

  • przyspieszone bicie serca
  • trudności z oddychaniem
  • uczucie duszności
  • nadmierna potliwość, często w połączeniu z zimnymi dreszczami
  • niekontrolowane drżenie mięśni
  • uczucie oszołomienia 
  • zawroty głowy
  • ból w klatce piersiowej
  • nudności 
  • ból brzucha
  • omdlenia 
  • nagłe uczucie gorąca lub chłodu

Symptomy psychiczne:

  • nagłe, przytłaczające uczucie lęku, często bez wyraźnego powodu
  • strach przed śmiercią
  • derealizacja, czyli uczucie oderwania od rzeczywistości, jakby wszystko dookoła było nieprawdziwe
  • depersonalizacja, czyli uczucie oderwania od własnego ciała lub myśli
  • trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu z powodu niepokoju

Przebieg typowego ataku paniki

Przebieg ataku paniki może być różny w zależności od osoby, ale zazwyczaj obejmuje kilka następujących etapów:

  • Atak paniki zazwyczaj charakteryzuje się nagłym początkiem. 
  • W ciągu kilku minut symptomy szybko się nasilają. 
  • Zazwyczaj w ciągu 10 minut objawy są najbardziej wyraźne i intensywne.
  • Później objawy zaczynają stopniowo ustępować. Ten proces może trwać od kilkunastu minut do godziny. W miarę jak symptomy fizyczne i emocjonalne słabną, osoba doświadczająca ataku paniki zaczyna czuć się lepiej.
  • Po zakończeniu ataku paniki może pojawić się uczucie wyczerpania i  zmęczenia. Często występuje obawa przed wystąpieniem kolejnego ataku. 
  • Jeśli atak był szczególnie intensywny, możliwe są trudności z natychmiastowym powrotem do wcześniejszych czynności. 

Ile trwa atak paniki?

Czas trwania ataku paniki może się różnić w zależności od osoby i okoliczności, ale zazwyczaj ataki te są stosunkowo krótkie. Typowy atak paniki trwa zwykle od kilku do około 30 minut. Najbardziej intensywne objawy często osiągają swoje maksimum w ciągu pierwszych 10 minut, a potem stopniowo słabną. Niektóre osoby mogą czuć się osłabione lub zmęczone przez kilka godzin po ataku, a nawet przez cały dzień. Są one często elementem występującym w zaburzeniach lękowych. Ważne jest, aby pamiętać, że ataki paniki można skutecznie leczyć za pomocą psychoterapii, leków lub kombinacji obu tych metod.

Czy atak paniki może być objawem innych zaburzeń psychicznych?

Zaburzenia lękowe, w tym początkowe epizody ataków paniki, mogą się pojawić już w młodym wieku. Przyczyny tych ataków różnią się między pacjentami, ale możliwe czynniki powodujące atak paniki można zaklasyfikować do kilku kategorii: genetyczne, biologiczne (np. nierównowaga neuroprzekaźników takich jak serotonina czy noradrenalina, zaburzenia funkcji tarczycy, choroby błędnika, hipoglikemia), psychologiczne (osoby o pewnych cechach osobowości, takich jak skłonność do pesymizmu, wysoki poziom neurotyczności, skłonność do intensywnego odczuwania lęku mogą być bardziej podatne), środowiskowe (np. silny stres, traumatyczne zdarzenia, chroniczne napięcie), życiowe zmiany (takie jak zmiana pracy, przeprowadzka, narodziny dziecka), oraz współwystępujące zaburzenia psychiczne (np. depresja, inne zaburzenia lękowe, OCD, PTSD, GAD). Ponadto, nadużywanie substancji psychoaktywnych, kofeiny, jak również brak aktywności fizycznej, mogą zwiększać ryzyko występowania ataków paniki lub intensyfikować ich objawy. 

Jak często mogą występować ataki paniki i kto jest najbardziej narażony?

Częstotliwość występowania ataków paniki może znacznie się różnić w zależności od jednostki. Każdy może przeżywać te epizody na indywidualny sposób. U niektórych mogą występować one sporadycznie, tylko w określonych sytuacjach wywołujących stres, podczas gdy inni mogą mieć ataki częściej, nawet kilka razy w tygodniu lub nawet codziennie, w przypadku ciężkich form zaburzeń lękowych. Ataki paniki najczęściej mają swój początek w późnej adolescencji lub we wczesnej dorosłości, ale mogą wystąpić w każdym wieku. Osoby, u których w rodzinie występowały zaburzenia lękowe, są bardziej narażone na wystąpienie ich u siebie. Kolejnym czynnikiem ryzyka są doświadczenia traumatyczne, okresy intensywnego stresu w życiu prywatnym oraz nadużywanie substancji psychoaktywnych.

Warto pamiętać, że wczesna interwencja może pomóc w zarządzaniu objawami. Osoby, które doświadczają ataków paniki, powinny rozważyć konsultację z lekarzem psychiatrą w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia. Również psychoterapia i stosowanie technik relaksacyjnych może znacząco pomóc w łagodzeniu objawów.

Jak sobie radzić z atakami paniki?

W trakcie ataku paniki kluczowe jest stosowanie technik, które mogą złagodzić jego objawy. Sposoby radzenia sobie mogą być zróżnicowane i zależeć od indywidualnych preferencji oraz skłonności osoby doświadczającej ataku. Istnieją metody skuteczne w łagodzeniu, a czasem nawet całkowitym eliminowaniu objawów. Fundamentalne znaczenie ma przerwanie spirali negatywnych myśli, które potęgują uczucie lęku. Kluczowe jest uspokojenie reakcji fizjologicznych organizmu, uzmysłowienie sobie, że interpretacja sygnałów ciała może być myląca i nie każdy odczuwany sygnał wskazuje na realne niebezpieczeństwo. Uświadomienie sobie, iż nasze myśli nie muszą odzwierciedlać rzeczywistość, stanowi pierwszy krok do redukcji lęku.

Skuteczna okazuje się koncentracja na oddechu – stosowanie technik głębokiego, spokojnego oddychania może pomóc w stabilizacji przyspieszonego bicia serca. Skupienie na każdym oddechu, liczenie do czterech przy każdym wdechu i wydechu, może wspomagać utrzymanie rytmu oddechowego. W przypadku znalezienia się w sytuacji zwiększającej uczucie paniki, zamknięcie oczu może przyczynić się do ograniczenia bodźców i ułatwić uspokojenie się. Ważne jest, aby obserwować swoje doznania i otoczenie bez oceny czy nadmiernej analizy.

Należy unikać kofeiny, nikotyny i innych substancji pobudzających, które mogą nasilać objawy paniki. Przeniesienie się do cichego i spokojnego miejsca również może pomóc w uspokojeniu i skupieniu na oddechu. W sytuacji, gdy atak paniki jest wyjątkowo silny i trudny do opanowania, zaleca się szukanie wsparcia. Może to być kontakt z przyjacielem, członkiem rodziny lub wezwaniem profesjonalnej pomocy medycznej, jeżeli jest to niezbędne. Po przejściu ataku paniki istotne jest zadbanie o swoje samopoczucie i w razie potrzeby konsultacja z lekarzem lub specjalistą ds. zdrowia psychicznego, którzy mogą doradzić długoterminowe strategie radzenia sobie z atakami paniki i ich przyczynami.

Ataki paniki – terapia

Jak szukać profesjonalnej pomocy w przypadku ataków paniki?

 

Różnorodne strategie leczenia, takie jak terapia poznawczo-behawioralna, farmakoterapia, metody relaksacyjne, czy też uczestnictwo w grupach wsparcia, mogą wykazywać zróżnicowaną efektywność w zależności od osobistych predyspozycji pacjenta. W niektórych sytuacjach, ataki paniki mogą znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie, oddziałując na życie zawodowe, relacje interpersonalne i zdolność do codziennego funkcjonowania. 

Jeśli poszukujesz wsparcia w obszarze radzenia sobie z atakami paniki, zachęcamy do umówienia konsultacji ze specjalistą. 

Czy można całkowicie wyeliminować ataki paniki z życia?

Całkowite wyeliminowanie ataków paniki może być trudne, natomiast istnieje wiele strategii i metod leczenia, które mogą znacząco zmniejszyć ich częstotliwość lub całkowite wyleczenie. Psychoterapia poznawczo-behawioralna (CBT) jest uważana za jedną z najskuteczniejszych form terapii w leczeniu zaburzeń lękowych, w tym ataków paniki. Pomaga zmienić negatywne wzorce myślenia i zachowania, które przyczyniają się do występowania ataków. W niektórych przypadkach lekarz psychiatra może zalecić leczenie farmakologiczne, takie jak leki przeciwlękowe lub antydepresanty, aby pomóc kontrolować symptomy. Praktyki takie jak medytacja, głębokie oddychanie, joga i inne techniki relaksacyjne mogą pomóc w zarządzaniu stresem i wpływać na zmniejszenie częstotliwości ataków paniki. Regularna aktywność fizyczna, zdrowa dieta, unikanie substancji takich jak kofeina i alkohol, które mogą wywoływać lęk, oraz dbanie o odpowiednią ilość snu również mogą pomóc. 

W Mental Path oferujemy kompleksowe podejście do leczenia ataków paniki, zapewniając dostęp do szerokiego zakresu skutecznych metod terapeutycznych dostosowanych do indywidualnych potrzeb każdego pacjenta. Nasz zespół wykwalifikowanych specjalistów, w tym terapeutów poznawczo-behawioralnych, psychiatrów i psychologów, jest zaangażowany w zapewnienie wsparcia i profesjonalnej opieki. 

 

Nasi specjaliści: 

W celu umówienia konsultacji

zadzwoń pod +48 (22) 115 16 87

lub skontaktuj się poprzez e-mail: recepcja@mentalpath.pl

 

Zachęcamy również do rejestracji poprzez formularz online: https://mentalpath.pl/kontakt/

Terapeuci MentalPath to zespół specjalistów zaangażowany w dzielenie się wiedzą i doświadczeniem, których potrzebujesz, żeby poradzić sobie z nurtującymi cię problemami.

Skontaktuj się już dziś i wybierz odpowiedniego specjalistę.

Nasi specjaliści